Podcast Nauka To Lubię - Tomasz Rożek

Czy twarda skała może zachowywać się jak plastelina? W tym odcinku schodzimy pod ziemię w Kopalni Soli „Wieliczka”, żeby zobaczyć, jak ogromne siły geologiczne pofałdowały i przemieściły dawne pokłady soli. Rozmawiamy o niezwykłej budowie wielickiego złoża, soli witrażowej i „soli trzaskającej”, w której uwięzione są pęcherzyki gazów. Sprawdzamy również, dlaczego górotwór cały czas powoli zaciska podziemne przestrzenie i jak górnicy zabezpieczają korytarze oraz komory przed skutkami tych procesów. Historia Ziemi jest tutaj zapisana bezpośrednio w ścianach kopalni — trzeba tylko umieć ją odczytać. #płatnawspółpraca

Dr inż. Maciej Pinkowski wyjaśnia, że nauki o zarządzaniu, w tym planowanie i motywowanie, mają zastosowanie nie tylko w korporacjach, ale także w życiu codziennym. Rozmowa przybliża metody doskonalenia procesów, takie jak cykl PDCA, oraz rolę grywalizacji jako narzędzia do rozwiązywania problemów organizacyjnych. Odcinek omawia również praktyczne zastosowanie grywalizacji w biznesie, na przykładzie usprawnienia procesu onboardingu pracowników. Ekspert porównuje motywację transakcyjną z trwalszą motywacją wewnętrzną oraz wprowadza koncepcję Lean Management jako filozofii eliminacji marnotrawstw w celu zwiększenia wartości dla klienta.

Odcinek omawia proces przygotowania morskich farm wiatrowych, skupiając się na badaniach dna morskiego oraz metodach minimalizowania wpływu inwestycji na ekosystem Bałtyku. Ekspert wyjaśnia techniki hydrograficzne, rolę kurtyn bąbelkowych w redukcji hałasu oraz zaawansowane systemy monitoringu ptaków. Przedstawiono również techniczne i społeczne aspekty realizacji projektów, takie jak strategie dialogu z lokalnymi społecznościami i rybakami. Omówiono kwestie finansowania projektu Baltic Power przez międzynarodowe instytucje oraz konieczność stosowania wysokich standardów ESG w celu ochrony środowiska.

Odcinek analizuje ewolucję instytucji małżeństwa z perspektywy psychologii, socjologii i biologii ewolucyjnej. Autor omawia zmieniające się funkcje związku – od konieczności ekonomicznej do wyboru emocjonalnego – oraz przytacza dane dotyczące spadku liczby ślubów i wzrostu wieku nowożeńców w Polsce. Program zgłębia zjawisko tzw. efektu małżeństwa, badając wpływ trwałych relacji na zdrowie fizyczne i psychiczne, a także analizuje negatywne skutki toksycznych związków. Kluczowym elementem są przywołane badania Johna Gottmana dotyczące wzorców komunikacji, w tym destrukcyjnych „czterech jeździęk apokalipsy”. Odcinek opisuje również dziewięć etapów rozwoju relacji według Susan Shapiro-Barash oraz wpływ konfliktów rodzicielskich na rozwój dzieci. Całość kończy się optymistycznym wnioskiem, że trwałość związku zależy nie od przypadku, lecz od wypracowanych kompetencji emocjonalnych i umiejętności rozwiązywania konfliktów.

W tym odcinku dr hab. Mateusz Grajek omawia naturę stresu chronicznego oraz jego niszczycielski wpływ na zdrowie psychiczne i somatyczne. Analizujemy mechanizmy adaptacyjne, rolę zasobów psychicznych porównanych do systemu korzeniowego oraz różnicę między strategiami zdrowymi a dezadaptacyjnymi. Rozmowa porusza również problem przeceniania własnych sił i ryzyka związanego z mechanizmem wyparcia. Ekspert podkreśla znaczenie wsparcia społecznego oraz potrzebę edukacji emocjonalnej od najmłodszych lat w celu budowania trwałej odporności psychicznej.

Prezentacja dotycząca doboru opon samochodowych w kontekście zmieniającego się klimatu i łagodniejszych zim. Autor analizuje właściwości fizyczne mieszanek gumowych, znaczenie bieżnika oraz porównuje zalety opon letnich, zimowych i całorocznych.

Odcinek przedstawia fascynującą historię soli, omawiając jej proces geologiczny powstania, znaczenie kulturowe oraz różnorodne zastosowania – od starożytnej konserwacji żywności po nowoczesne magazyny energii. Narracja łączy naukowe aspekty cyklu ewaporatowego z symboliczną rolą soli jako „białego złota” i elementu polskiego dziedzictwa, reprezentowanego przez kopalnię w Wieliczce.

Odcinek poświęcony nadchodzącemu zjawisku El Niño, które według modeli klimatycznych ma być najsilniejsze od ponad 150 lat. Program wyjaśnia mechanizm powstawania tej anomalii na Pacyfiku, polegający na osłabieniu pasatów i przemieszczaniu się ciepłych mas wody, co prowadzi do radykalnych zmian w globalnej cyrkulacji powietrza. Analiza obejmuje wpływ zjawiska na ekstremalne zjawiska pogodowe, takie jak susze w Australii czy powodzie w Ameryce Południowej, a także jego pośredni wpływ na gospodarkę i ceny żywności w Polsce. Prelegent zwraca uwagę na nakładanie się El Niño na długoterminowy trend globalnego ocieplenia oraz konieczność adaptacji do zmieniających się warunków klimatycznych.

W odcinku rozmówcy dyskutują o konieczności przeprojektowania edukacji w obliczu rozwoju sztucznej inteligencji, kładąc nacisk na przejście od nauki odtwórczej do rozwijania myślenia krytycznego i kreatywnego. Dr Karolina Oleksa Marewska ostrzega przed zjawiskiem 'poznawczego poddania się' oraz brakiem odporności na frustrację u młodszych pokoleń. Analizowane są wyzwania współczesnej edukacji, w tym znaczenie systematyczności, nauki metodologii uczenia się oraz rozwijania kompetencji miękkich, takich jak adaptacyjność i komunikacja. Rozmówcy wskazują na rolę umiejętności nadzorowania procesów AI oraz zagrożenia wynikające z nadmiernego ułatwiania życia dzieciom.

Odcinek analizuje przyczyny braku polskich laureatów Nagrody Nobla w naukach ścisłych, skupiając się na problemie emigracji talentów oraz systemowych niedociągnięciach polskiej nauki. Autor przedstawia subiektywną listę wybitnych badaczy o światowej renomie, takich jak profesor Artur Eckert czy profesor Krzysztof Matyjaszewski, którzy mimo polskich korzeni budują swoje kariery za granicą. Analiza wskazuje na kluczowe czynniki hamujące rozwój polskiej nauki: niedofinansowanie, niskie zarobki młodych naukowców, nadmierną biurokrację oraz zjawisko „brain drain”, czyli drenażu mózgów. W materiale podkreślono, że Polska jest znaczącym eksporterem talentów, ale nie staje się miejscem, w którym można realizować przełomowe, międzynarodowe projekty badawcze wymagające ogromnych nakładów i stabilności.

W tym odcinku dr Joanna Myślińska-WieProw wyjaśnia podstawy ekonomii behawioralnej, wskazując na wpływ emocji i nieracjonalnych mechanizmów na decyzje finansowe. Rozmowa porusza tematy inteligencji finansowej, strategii oszczędzania oraz dopasowania poziomu ryzyka inwestycyjnego do indywidualnych celów. Rozmówcy omawiają również strategie inwestycyjne dla osób o niskiej tolerancji na ryzyko, wskazując na obligacje skarbowe oraz złoto jako bezpieczniejsze alternatywy. Dyskusja obejmuje także trudności w zrozumieniu wartości aktywów cyfrowych, takich jak kryptowaluty i NFT, oraz zjawisko tokenizacji dzieł sztuki.

Odcinek poświęcony jest fundamentalnym różnicom między ludzkim mózgiem a sztuczną inteligencją oraz mechanizmom działania modeli językowych (LLM). Autor omawia procesy przetwarzania danych, wyzwania techniczne związane z budową własnych narzędzi oraz znaczenie wysokiej jakości danych treningowych. Szczególną uwagę poświęcono polskiemu projektowi AI – Bielik. Rozmowa przybliża cele modelu, który ma lepiej rozumieć polski kontekst kulturowy i językowy, a także przedstawia inicjatywę „Obywatel Bielik”. Projekt ten, oparty na idei Open Science, angażuje społeczność w budowę modelu wizyjnego, dbając jednocześnie o bezpieczeństwo danych i suwerenność technologiczną Polski.

Odcinek poświęcony jest ścisłej relacji między aktywnością fizyczną a zdrowiem psychicznym. Gościem programu jest dr hab. Dominika Wilczyńska, psycholog sportu i profesor Uniwersytetu WSB Merito w Gdańsku, która wyjaśnia, jak różne intensywności ruchu wpływają na procesy poznawcze, emocje oraz poziom hormonów, takich jak testosteron czy serotonina. Rozmowa obejmuje szerokie spektrum tematyczne: od mechanizmów radzenia sobie ze stresem (eustres vs dystres) i budowania pewności siebie poprzez postawę ciała, po kluczową rolę relacji społecznych w sporcie. Program analizuje również wpływ sportu na rozwój dzieci i młodzieży, podkreślając znaczenie radości z aktywności oraz roli rodziców i trenerów w zapobieganiu traumom sportowym. W końcowej części dyskusja dotyczy osób starszych, wskazując, że nigdy nie jest za późno na wprowadzenie treningu siłowego i umiarkowanej aktywności, aby chronić zdrowie neurodegeneracyjne i utrzymać sprawność fizyczną.

Jakiś czas temu Dawid Myśliwiec nagrał ważny film na temat hejtu, z jakim spotyka się w Internecie. Ja też uważam, że jest to temat, o którym trzeba mówić głośno. I właśnie dlatego postanowiłem zaprosić Dawida do rozmowy. Czy sztuczna inteligencja może rozwiązać problem hejtu w Internecie? Jak możemy wykorzystać tę technologię? Czy AI ma szansę zwiększyć nasze bezpieczeństwo w sieci? Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. […]

W podcaście Darka Rosiaka opowiadam o wyprawie w której uczestniczę wraz z Szkołą pod Żaglami na pokładzie żaglowca Generał Zaruski. Dlaczego jest to miejsce strategiczne? Jakie interesy i kryzysy (klimatyczny, geopolityczny) się tam skupiają? Zapraszam!

Czy Polska podbija kosmos? Co naprawdę robimy na orbicie? Jak może wyglądać nasza przyszłość poza Ziemią? 🔹 Jak Polacy rozwijają technologie dla sektora kosmicznego? 🔹 W jakich projektach bierzemy udział – i jak do nich dołączyć? 🔹 Czy jesteśmy gotowi na kosmiczną przyszłość? 🔹 Jak wygląda codzienność pracy przy kosmicznych misjach? Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 […]

🎙 Gość: Jakub Wiech – dziennikarz, ekspert ds. energetyki🎙 Prowadzący: dr Tomasz Rożek – popularyzator nauki, fizyk, twórca Nauka. To Lubię Będziemy rozmawiać o tym:⚡ Czy Polska jest gotowa na atom?🌱 Jakie alternatywy czekają nas w miksie energetycznym?🔋 Co z OZE, wodorem, magazynowaniem energii i bezpieczeństwem dostaw?⏳ I dlaczego decyzje podejmowane dziś będą miały wpływ na pokolenia? 👉 To nie będzie tylko debata o technologii – porozmawiamy o przyszłości, odpowiedzialności i faktach, które warto znać. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany […]

„Po co latamy w kosmos, skoro na Ziemi jest tyle problemów?” – To pytanie zadaje sobie wielu, a my mamy na nie zaskakującą odpowiedź! W tym filmie odkryjesz, jak wiele innowacji, które zrewolucjonizowały nasze codzienne życie, ma swoje korzenie w programach kosmicznych. Nie uwierzysz, jak często korzystasz z „kosmicznych” wynalazków, nawet o tym nie wiedząc! Przekonaj się, dlaczego warto podejmować trudne wyzwania i jak bardzo kosmos wpływa na to, co masz tuż pod ręką! Oglądaj, aby odkryć, dlaczego kosmiczne inwestycje to inwestycje w naszą przyszłość na Ziemi! Montaż: Jakub Szymczuk Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest […]

Czy lot na Marsa to science fiction, czy realna przyszłość? W tym fascynującym wywiadzie zagłębiamy się w sekrety kosmicznych podróży, analizując największe wyzwania i potencjalne przełomy technologiczne! Dowiedz się, dlaczego dzisiejsze rakiety chemiczne to za mało na podbój Czerwonej Planety i jakie problemy czekają na astronautów podczas wielomiesięcznej podróży. Rozmawiamy o: Czy człowiek stanie na Marsie za naszego życia? Posłuchaj, co na ten temat ma do powiedzenia ekspert i przygotuj się na kosmiczną dawkę wiedzy! Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany […]

W tym odcinku dr Agata Kołodziejczyk z Wydziału Technologii Kosmicznych AGH, ekspertka w dziedzinie analogowych baz kosmicznych, omawia przyszłość ludzkiej eksploracji kosmosu. Czy przed kolonizacją blokują nas tylko ograniczenia technologiczne? Jaką rolę odgrywa PSYCHOLOGIA? Rozmowa dotyczy roli Księżyca jako kosmicznego portu przeładunkowego oraz Marsa jako „Planety B” dla ludzkości, miejsca do stałego osadnictwa. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość […]

Teleskop Very Rubin – rewolucja w astronomii nadchodzi! Poznajcie prawdziwe dzieło inżynieryjne, jedyną taką konstrukcję na świecie, która łączy szerokie pole widzenia z niezwykłą manewrowością. Umiejscowiony w idealnych warunkach w Chile, Teleskop Very Rubin ma ambitne cele: Teleskop, dzięki zaawansowanej optyce i wielu filtrom, obserwuje w szerokim zakresie światła. Musi sobie radzić z olbrzymimi ilościami danych – szacuje się, że miesięcznie będzie generował 200 000 zdjęć i 1,28 petabajta danych. Ale co najważniejsze – najciekawsze odkrycia dopiero przed nami! Montaż: Aleksander Siekierzycki Gość: Krzysztof Kurdyła

Jak lot Polaka w kosmos może zmienić przyszłość Polski? To doniosłe wydarzenie może być początkiem nowego myślenia o innowacjach i strategicznym rozwoju naszego kraju, ale tylko jeśli odpowiednio wykorzystamy tę szansę. Zastanawiasz się, co Polska ma z tego lotu? Poznaj moje refleksje na temat: To nie tylko kwestia prestiżu, ale szansa na rozpoczęcie „narodowego projektu nowej wyobraźni” i przywrócenie wiary w nasze własne możliwości. Kosmos to nowy front geopolityki, gospodarki i technologii, a inwestowanie w niego dziś wyznaczy kierunki rozwoju jutro.

Sławosz Uznański Wiśniewski wraca na Ziemię! Po tygodniach spędzonych na Międzynarodowej Stacji Kosmicznej, nadszedł czas na powrót drugiego Polaka w kosmosie. Ale jak dokładnie to będzie wyglądało? Od pakowania przez odcumowanie, zrzucenie „bagażnika” po wodowanie – To nie tylko koniec misji, ale początek nowej misji edukacyjnej – inspiracji dla całych pokoleń! Obecnie odcumowanie zaplanowanie jest na poniedziałek 14 lipca o 12:45. Współpraca: Krzysztof Kurdyła Montaż: Aleksander Siekierzycki

Polska podbija kosmos! Jak to możliwe, że w kilkanaście lat od zera staliśmy się znaczącym graczem w przemyśle kosmicznym? Porozmawiam o tym z doktorem habilitowanym Grzegorzem Broną z firmy Creotech Instruments. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023

🟥 Partnerem odcinka jest Ambasada Królestwa Danii w Polsce – dziękujemy za wsparcie! W tym odcinku zabieram Was do Danii – kraju, który od lat konsekwentnie stawia na innowacje, współpracę i zrównoważony rozwój. Razem z kamerą (i mikrofonem) odwiedzamy trzy wyjątkowe miejsca: 🤖 Universal Robots – firmę, która rewolucjonizuje przemysł dzięki cobotom, czyli robotom współpracującym z człowiekiem.🐚 DTU Aqua – wyjątkową wylęgarnię skorupiaków, gdzie naukowcy odbudowują morskie rafy, dbając o różnorodność genetyczną i ekosystemy.🏠 VELUX – legendarną markę okien dachowych, której siłą napędową od dekad jest kultura eksperymentowania. W tym odcinku nie tylko poznacie ich historie, ale też zastanowimy się, […]

#współpraca płatna z firmą Siemens Tomasz Rożek rozmawia z przedstawicielami Siemensa o tym, jak działa nowoczesna linia bagażowa — od naklejania kodów i wysyłania bagaży pod skaner, aż po kontrolę logistyki. Pojawią się: kwestie bezpieczeństwa, sztuczna inteligencja, redundantne sterowniki PLC i fakty, które zmienią Wasze spojrzenie na podróż samolotem. Dziękujemy również Portowi Lotniczemu Wrocław za gościnę i współpracę!

Czy misja pierwszego od dekad polskiego astronauty jest zagrożona? Dlaczego start Sławosza Uznańskiego został znów przesunięty? W tym odcinku dr Tomasz Rożek komentuje kulisy opóźnień, problemy z Międzynarodową Stacją Kosmiczną (ISS) i brak jasnej komunikacji ze strony NASA i innych agencji. 🔥 Dowiesz się:– co naprawdę dzieje się z rosyjskim modułem Zwezda,– dlaczego daty startu to często tylko „szacunki” (NET),– jak opóźnienia wpływają na odbiór misji w mediach i społeczeństwie,– czy polska edukacja kosmiczna nadąża za historią, która pisze się na naszych oczach. To nie jest odcinek o technologii. To opowieść o tym, jak ważne jest mądre mówienie o kosmosie […]

Dlaczego Grenlandia stała się dziś tak łakomym kąskiem dla największych światowych potęg? Zanim odpowiemy na to pytanie – wyobraź sobie świat, w którym poziom oceanów podnosi się o 7,5 metra, a miliony ludzi tracą domy… Czy Grenlandia naprawdę może doprowadzić do takiego scenariusza? Odkryjmy, co stałoby się, gdyby cała grenlandzka pokrywa lodowa stopniała i jak długo to zajmie. Spoiler: to znacznie więcej niż tylko rosnąca temperatura! Dowiedz się, jaką rolę odgrywa pustynny piasek w topnieniu lodowców. Przygotuj się na podróż przez naukę, historię i geopolitykę. Kliknij i zobacz, dlaczego Grenlandia to dziś jedno z najważniejszych miejsc na planecie! Współpraca: Geolog, […]

Profesor Marek Kaczmarzyk, neurodyktyk i biolog z Uniwersytetu Śląskiego, obala powszechne mity na temat wieku i starzenia się. W tej rozmowie, która jest skrótem wywiadu z września 2024 roku, dowiesz się, dlaczego z ewolucyjnego punktu widzenia starość to zjawisko zupełnie nowe, a my się nie starzejemy, tylko „zużywamy”. Film ten jest zarazem ósmą częścią cyklu „Przewodnika po rozumie” Odkryj, w jaki sposób różni się funkcjonowanie mózgów młodych i dojrzałych osób. Czy młodzi zawsze podejmują lepsze decyzje? Kto powinien zarządzać światem? I dlaczego zaufanie społeczne jest kluczem do zachowania sprawności poznawczej na dłużej? Montaż: Aleksander Siekierzycki

Kiedy elektrownie atomowe zawitają do polski? Czy to nie będzie już przestarzała technologia? Zapraszamy na rozmowę z Maciejem Lipką. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023

Czym tak naprawdę jest otyłość? Dlaczego mówimy dziś o niej jako o przewlekłej chorobie zapalnej, a nie tylko „problemie z wagą”? I co dzieje się w naszym organizmie, kiedy tkanka tłuszczowa przestaje być magazynem energii, a zaczyna być źródłem poważnych problemów zdrowotnych? W tym filmie: 🧠 Dowiesz się, co oznacza stan zapalny w otyłości 💊 Poznasz najnowsze metody leczenia – od zmiany stylu życia po farmakoterapię 🫀 Usłyszysz, jak otyłość wpływa na serce, wątrobę i cały układ odpornościowy Film powstał we współpracy z Novo Nordisk w ramach kampanii Porozmawiajmy szczerze o otyłości.#PSoO #SłuchajSerca #LeczOtyłość

#współpraca płatna Dlaczego niektórzy ludzie reagują bardzo silnie na użądlenie przez owady, a inni niemal wcale? Co znajduje się w jadzie i jak działa na nasz organizm? W tym odcinku odpowiadamy na pytania: Partnerem programu jest Allertec Foxill. To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą. Partnerem programu jest Allertec® Foxill Dowiedz się więcej o alergii na https://allertec.pl/ Pobierz bezpłatną aplikacją dla alergików Allertec® Effect iOS https://apple.co/43ybbFZ | Android https://bit.ly/485ShG

Czy wodór może zastąpić dotychczasowe źródła energii? Dlaczego jego rozwój idzie tak wolno? Porozmawiam o tym z prof Markiem Brzeżańskim. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, którego celem jest popularyzacja nauki i roli Polaków w rozwoju: sztucznej inteligencji, technologii kosmicznych i energetyki, jest dofinansowany ze środków budżetu państwa w ramach programu “Społeczna Odpowiedzialność Nauki II” Ministra Edukacji i Nauki. Kwota dofinansowania: 483 000 zł, całkowita wartość 664 500 zł, umowa z dn. 20.07.2023

Przygotujcie się na emocjonującą podróż w kosmos! Lot Sławosza Uznańskiego-Wiśniewskiego na Międzynarodową Stację Kosmiczną (ISS) startuje już wkrótce. W tym podcaście zabieramy Was za kulisy startu statku Crew Dragon na rakiecie Falcon 9 ze słonecznej Florydy. Poznajcie fascynujące szczegóły: od badań lekarskich tuż przed startem, wejścia do kapsuły, uzbrojenie systemu ucieczkowego, aż po zielony płomień zapłonu! Odkryjcie także, jak wygląda pościg orbitalny za stacją, fascynująca podróż w nieważkości i precyzyjne dokowanie w specjalnych strefach bezpieczeństwa. Zrozumcie każdy etap tej niesamowitej misji! Współpraca: Krzysztof Kurdyła Montaż: Aleksander Siekierzycki Źródła: Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie

Zapraszamy do dyskusji o małych modułowych reaktorach atomowych (SMR). W obliczu potrzeby dekarbonizacji, planuje się zwiększenie roli atomu, a SMRy, o mniejszej mocy niż tradycyjne reaktory, charakteryzują się modułową budową, co ma ułatwić i przyspieszyć ich budowę oraz dostosować moc do lokalnych potrzeb. Zaletami SMRów są elastyczność lokalizacji i potencjał szybszej budowy.Polska wykazuje zainteresowanie zarówno dużymi, jak i małymi reaktorami, które mogą się wzajemnie uzupełniać. Na rynku SMR dominują głównie doświadczeni dostawcy technologii jądrowych.Pierwsze komercyjne SMRy mogą zacząć działać na świecie w pierwszej połowie lat 30. XXI wieku, a Polska rozważa ich wdrożenie. Projekt „Kopernik, Skłodowska-Curie i Czochralski byliby dumni”, […]

Zmiany w korze przedczołowej, utrata połączeń synaptycznych, skoki emocjonalne, nieprzewidywalność i… kreatywność, która może zmieniać świat. W tym odcinku Tomasz Rożek rozmawia z prof. Markiem Kaczmarzykiem – biologiem i ekspertem od neurodydaktyki – o tym, co naprawdę dzieje się w głowie nastolatka. Dlaczego nagle „zmienia zdanie”? Skąd ryzykowne decyzje? Dlaczego nie widzi świata jak dorosły? I co z tym wszystkim ma wspólnego biologia?Zamiast mówić „to hormony”, posłuchaj, jak bardzo fascynująca – i złożona – jest neurobiologiczna podróż od dzieciństwa do dorosłości. 🎓 Dowiedz się:– Dlaczego mózg nastolatka traci aż 80% połączeń w korze przedczołowej– Czym jest „bunt mózgu” i czemu […]

Wielkie obietnice. Ambitne firmy. Platyna z asteroid i Hel-3 z Księżyca. A potem… cisza. Co poszło nie tak? I czy to oznacza koniec kosmicznych planów? W nowym dokumencie Fundacji Nauka. To Lubię, Tomasz Rożek zabiera nas w podróż po marzeniach, porażkach i realiach górnictwa poza Ziemią. Za wsparcie oraz udostępnienie lokalizacji do nagrań dziękujemy Muzeum Górnictwa Węglowego w Zabrzu. 👉 Co się stało z firmami, które obiecywały kosmiczne bogactwa?👉 Dlaczego dziś temat górnictwa kosmicznego jest o wiele cichszy?👉 Czy w ogóle mamy prawo wydobywać to, co nie należy do nikogo? Głos oddajemy ekspertom: naukowcom, inżynierom, prawnikom. Nie ma tu science […]

#współpraca płatna z Novo Nordisk w ramach kampanii edukacyjnej Otyłość to nie wybór – to przewlekła choroba, która wpływa na funkcjonowanie całego organizmu. W nowym odcinku rozmawiamy o tym, jak ją skutecznie leczyć i dlaczego trzeba działać, zanim pojawią się poważne powikłania. Gośćmi podcastu są prof. dr hab. n. med. Mariusz Wyleżoł – chirurg bariatryczny oraz Adrianna Sobol – psycholożka i ambasadorka kampanii „Porozmawiajmy szczerze o otyłości”. Dowiedz się: 🎧 Posłuchaj i zajrzyj na: www.ootylosci.pl #leczotyłość #słuchajserca #PorozmawiajmySzczerzeoOtyłości

Alergia potrafi nieźle dać się we znaki – ale czy wiesz, jak działa na poziomie molekularnym? I jak powstają leki, które pozwalają z nią wygrać? W tym odcinku dr Mariusz Gogól opowiada o: Zobacz, jak nauka zmienia życie alergików. 📍Partnerem programu jest Allertec® Effect. 🧫Dowiedz się więcej o alergii na https://allertec.pl/ 📱Pobierz bezpłatną aplikacją dla alergików Allertec® Effect iOS | Android To jest lek. Dla bezpieczeństwa stosuj go zgodnie z ulotką dołączoną do opakowania i tylko wtedy, gdy jest to konieczne. W przypadku wątpliwości skonsultuj się z lekarzem lub farmaceutą.” #AllertecEffect #alergia #histamina #nauka #biochemia #zdrowie #allertec #bilastyna #naukatoLubię #współpraca […]

#płatna współpraca 🎙️ Recykling elektrośmieci? Nauka to lubi! Czym są elektrośmieci, jak wygląda ich profesjonalny recykling i dlaczego nie powinniśmy trzymać zużytych sprzętów w domach? W tym odcinku zabieram Was do zakładu przetwarzania elektrośmieci i krok po kroku pokazuję, jak odzyskujemy cenne surowce. Dla planety. I dla nas wszystkich. 🎧 Posłuchajcie i dowiedzcie się, czym jest urban mining i dlaczego recykling to inwestycja w przyszłość. 🎥 Podcast powstał we współpracy z ElektroEko i Bosch.

Jak to możliwe, że jedyny reaktor jądrowy w Polsce — MARIA — został wyłączony, bo… nie przedłużono mu licencji? To nie żart. W czasach, gdy Polska planuje budowę własnej elektrowni jądrowej, nasz strategiczny reaktor badawczy, który produkuje leki ratujące życie dla 100 tysięcy ludzi tygodniowo, po prostu… przestał działać. W tym odcinku: 🔸 Tłumaczę, czym jest reaktor MARIA i dlaczego jest tak ważny. 🔸 Pokazuję, jak niedopilnowanie formalności może doprowadzić do międzynarodowego wstydu. 🔸 Pytam: czy „jakoś to będzie” to nasze narodowe motto również w kwestii energii jądrowej i zdrowia publicznego? Reaktor MARIA stoi od 1 kwietnia 2025. A w […]

Rysowanie to coś więcej niż tylko dziecięca zabawa czy „niepotrzebny” przedmiot w szkole! Odkryj niezwykły wpływ, jaki ma na rozwój mózgu, zdolności poznawcze i emocjonalne, zarówno u dzieci, jak i dorosłych. Dowiedz się, jak proste kreślenie linii, naturalne dla nas od najdawniejszych czasów, aktywuje obie półkule mózgu, rozwija myślenie matematyczne i przestrzenne (perspektywa, proporcje!), a nawet poprawia pamięć i umiejętność rozwiązywania problemów – co potwierdzają badania. Poznaj terapeutyczną moc sztuki – arteterapię – i zobacz, jak rysowanie pomaga w bezpiecznym wyrażaniu emocji i redukcji stresu. To także cenne narzędzie komunikacji, zwłaszcza dla dzieci, które mają trudność z werbalnym wyrażeniem uczuć. […]

Misje kosmiczne to coś więcej niż nauka! Choć astronauci mają mnóstwo pracy na orbicie, jednym z kluczowych celów, zwłaszcza krótkich lotów, jest inspiracja! Astronauci tacy jak Tim Peake czy Chris Hadfield zgodnie podkreślają, że miarą sukcesu ich misji jest liczba zainspirowanych młodych ludzi! Badania potwierdzają ogromny wpływ – po ich misjach drastycznie wzrosła liczba aplikacji na studia STEM (nauki ścisłe, technologia, inżynieria, matematyka), a także na kierunki takie jak medycyna, biologia, a nawet prawo czy filozofia związane z kosmosem. Niestety, misja Sławosza Uznańskiego odbywa się bez szerokiego przygotowania edukacyjnego dla dzieci i młodzieży w Polsce. Mimo prób przekonania decydentów do […]

Oto historia Królowej Hipotez, Świętego Graala matematyki – Hipotezy Riemanna! Dotyczy fundamentu naszej nauki – liczb pierwszych – i pozostaje nieudowodniona od ponad 160 lat. Choć próbowało to zrobić wielu matematycznych geniuszy, wciąż czeka na swojego pogromcę, kusząc wizją nieśmiertelnej sławy i milionem dolarów nagrody ufundowanej przez Clay Mathematics Institute. Ale ta nagroda ma swoją cenę. W naszym filmie poznasz dramatyczne losy matematyków, którzy poświęcili jej życie. Zobaczysz, jak próba dowodu zniszczyła karierę genialnego Johna Nasha, znanego z filmu „Piękny umysł”, doprowadzając do załamania jego umysłu. Dowiesz się o obsesji i upadku Louisa de Brangesa, który bezskutecznie próbował udowodnić hipotezę […]

Zapraszamy na kolejną rozmowę z Profesorem Markiem Kaczmarzykiem z Uniwersytetu Śląskiego i Tomaszem Rożkiem o mózgach osób dorosłych! Kiedy nastolatek staje się dorosły? Czy jest jedna konkretna granica, czy rozwój mózgu to niekończące się kontynuum? W tym odcinku dowiesz się: Dyskutujemy również o tym, czy obecny system edukacji jest dostosowany do naturalnych etapów rozwoju mózgu młodych ludzi. Dowiedz się, jak działa i czego potrzebuje do prawidłowego funkcjonowania dorosły mózg, który najlepiej „ogarnia” życie między 20 a 25 rokiem życia i kiedy naprawdę warto zacząć planować przyszłość. Zapraszamy do oglądania! Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie

Czy znaleźliśmy życie poza Ziemią? Ostatnie doniesienia o planecie K2-18b zelektryzowały media, ale czy fakty naukowe są równie jednoznaczne? W najnowszej rozmowie Tomasz Rożek i Krzysztof Kurdyła zagłębiają się w szczegóły odkrycia biomarkerów w atmosferze K2-18b – planety typu 'hycean’ oddalonej o około 120 lat świetlnych. Dowiecie się, dlaczego wykrycie cząsteczki takiej jak siarczek dimetylu to dopiero poszlaka i jak daleko jesteśmy od potwierdzenia życia na tak odległym świecie. Rozmawiamy o wyzwaniach związanych z badaniem tak odległych światów za pomocą teleskopów jak JWST oraz o tym, dlaczego nawet na bliższej Wenus czy księżycach Jowisza i Saturna, które są uważane za […]

Czy wiesz, że Twój mózg zmienia się za każdym razem, kiedy się uczysz? Nasza kultura, dziedzictwo i technologia, są wytworami przekazywanej sobie przez tysiące lat wiedzy. Przez ten czas, nasz mózg przeszedł niesamowite adaptacje i zmiany funkcjonalne. Jednym z kluczowych elementów jest tutaj proces uczenia się. Jak uczy się mózg? Jakie fascynujące procesy za tym stoją? I, najważniejsze, jak wykorzystać tę wiedzę w praktyce? W finałowym odcinku naszej serii o naukowych hackach na skuteczną naukę zaglądamy w głąb neurobiologii uczenia się: jak tworzą się nowe połączenia w mózgu, dlaczego sen jest kluczowy dla pamięci i co sprawia, że umiejętności wchodzą […]

Czy wierzysz, że najlepszym sposobem na naukę jest… popełnianie błędów? W świecie dążącym do perfekcjonizmu, wydaje się to niemożliwe. Ale co jeśli wyniki badań mówią coś innego? Odkryj zaskakujące zjawisko znane jako efekt hiperkorekcji. Okazuje się, że kiedy jesteś bardzo pewien błędnej odpowiedzi i usłyszysz poprawkę, prawdopodobnie zapamiętasz tę poprawną znacznie lepiej!. To dowód, że korygująca informacja zwrotna może być świetną okazją do uczenia się. Dlatego warto pozwolić sobie na błędy. Chociaż przyznanie się do nich jest trudne i może zagrażać naszej samoocenie, bo porażka to doświadczenie zagrażające, to właśnie analiza popełnionych błędów jest kluczem do prawdziwego postępu i rozwoju. […]

Czy szczęście to tylko odpoczynek i spokój? Mihaly Csikszentmihalyi ma inną teorię! Odkryj stan intensywnego zaangażowania, w którym jesteś „napięty niemal do granic możliwości”, a jednocześnie czujesz satysfakcję z samego działania. Dowiedz się, dlaczego flow to nie bierny relaks, a świadomy wysiłek prowadzący do najlepszych momentów w życiu. Zobacz, jak znaleźć ten stan nawet w codziennych obowiązkach i wykorzystać go jako receptę na skuteczne uczenie się. Źródła: Odcinek powstał dzięki wsparciu Widzów: zrzutka.pl/NaukaToLubie

Szukasz sposobów na lepszą naukę? Podpatrz, jak uczą się inni na świecie! W tym odcinku zanurzymy się w fascynujące metody edukacji z różnych kultur. Odkryj starożytną grecką metodę loci, zwaną pałacem pamięci, która pomaga zapamiętywać informacje, powiązując je z miejscami. Dowiedz się o starożytnych Chinach, gdzie edukacja bazowała na konfucjanizmie i powtarzaniu na głos. Przeniesiemy się też do czasów współczesnych! Zobacz, jak radykalnie różni się podejście do błędów uczniów w Japonii i USA. Porównamy też intensywny system edukacji w Korei Południowej, znanej z rygorystyczności i hagwonów (dodatkowych zajęć), z bezstresową Finlandią, gdzie zmniejszony jest nacisk na egzaminy, a płatne korepetycje […]