Podsumowanie odcinka
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr Wraz ze starzeniem się społeczeństwa zmienia się również postrzeganie momentu wejścia w wiek średni. Moment ten zależny jest również od wieku samych respondentów. Im jesteśmy starsi, tym bardziej oddala się moment postrzeganego wejścia w dojrzałość. Jakie są następstwa tego procesu? I czy społeczeństwo starych "młodych" ma tylko zalety? Bibliografia: Kiedy kończy się młodość, a zaczyna starość, CBOS, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7221 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr Wraz ze starzeniem się społeczeństwa zmienia się również postrzeganie momentu wejścia w wiek średni. Moment ten zależny jest również od wieku samych respondentów. Im jesteśmy starsi, tym bardziej oddala się moment postrzeganego wejścia w dojrzałość. Jakie są następstwa tego procesu? I czy społeczeństwo starych "młodych" ma tylko zalety? Bibliografia: Kiedy kończy się młodość, a zaczyna starość, CBOS, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7221 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Odcinki
Piguła 136: Społeczeństwo nastolatków w średnim wieku
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr Wraz ze starzeniem się społeczeństwa zmienia się również postrzeganie momentu wejścia w wiek średni. Moment ten zależny jest również od wieku samych respondentów. Im jesteśmy starsi, tym bardziej oddala się moment postrzeganego wejścia w dojrzałość. Jakie są następstwa tego procesu? I czy społeczeństwo starych "młodych" ma tylko zalety? Bibliografia: Kiedy kończy się młodość, a zaczyna starość, CBOS, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7221 Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
#79 Dlaczego zetki są głupsze niż milenialsi?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr Od wielu lat pogarszają się zdolności intelektualne młodych. I nie jest to tylko jojczenie panów w średnim wieku. Dowodzą tego i testy PISA, i testy IQ (które bynajmniej nie służą jedynie sprawdzaniu tego, czy ktoś potrafi rozwiązywać testy IQ). Mamy do czynienia z pewnym głębokim problemem społecznym, za którym w dużej mierze stoi ogłupiająca nas wszystkich technologia. Czy cokolwiek da się z tym wszystkim zrobić? Bibliografia: Gotowi na przyszłość? Umiejętności piętnastolatków w zmieniającym się świecie, https://ibe.edu.pl/files/BIBLIOTEKA/PISA/Gotowi-na-przyszlosc-PISA-2025-wyniki-badania.pdf PISA 2025 Results (Volume I) Future-Ready Students, https://www.oecd.org/en/publications/pisa-2025-results-volume-i_73451bc5-en.html European education powerhouses rocked by falling scores in global study,…
Piguła 135: W Polsce już (prawie) nie ma tradycyjnych rodzin
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr Wbrew temu, co mogą twierdzić niektórzy lewicowi aktywiści, role płciowe w Polsce się zmieniają i to gwałtownie. W Polsce mało która rodzina realizuje model tradycyjny. Największą grupę stanowią Ci, którzy realizują modela partnerski. Ten jest szczególnie preferowany w największych miastach, wśród młodych, zamożnych i wykształconych osób. Czy mamy więc do czynienia z pewnym narzucaniem "nowej normalności" przez uprzywilejowane osoby z elit? Bibliografia: O podziale obowiązków domowych, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_093_26.PDF Budżet czasu ludności w 2023 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzet-czasu-ludnosci-w-2023-r-,36,1.html Polacy o podziale obowiązków w małżeństwie i w związkach nieformalnych, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_095_26.PDF Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Piguła 134: Czy wysyłamy na emerytury zdrowe kobiety i schorowanych mężczyzn?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr Od momentu wprowadzenia reformy emerytalnej (1999) oczekiwana długość życia w dniu 60. urodzin dla obu płci wydłużyła się o ok. 3,67 lat (20%), co przekłada się na obniżenie świadczenia emerytalnego o 16%, a dniu 65. urodzin o 3,28 lat (22%) – obniżenie świadczenia o 18%. Według oficjalnej prognozy GUS z 2023 roku do 2060 roku oczekiwana długość życia ma wzrosnąć w przypadku mężczyzn do 78,63 lat (o 3,26 lat), a w przypadku kobiet do 85,14 lat (o 2,66 lat). To daje jeden rok wydłużenia życia co 12 lat. Jeśli oczekiwana długość życia w wieku 60. i 65. lat wzrośnie w tym czasie o kolejne 2 lata, to świadczenia obniżą się o 8% i 10%. Może warto jednak pomyśleć nad tym całym systemem emerytalnym, bo za chwilę emeryci będą żarli gruz (o ile wcześniej nie kupią sobie mieszkań na wynajem). Bibliografia: Baza Danych Lokalnych GUS, Oczekiwana długość życia, bdl.stat.gov.pl Baza Danych Lokalnych GUS, Oczekiwana długość życia w zdrowiu,…
Piguła 133: Coraz trudniej o pracę
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr Bezrobocie w Polsce należy do najniższych w historii i najniższych na świecie. Mimo tego czas poszukiwania pracy należy do najdłuższych w historii (przynajmniej w badaniu Monitor Rynku Pracy). Co się więc dzieje? Czy czeka nas powtórka z bardzo wysokiego bezrobocia? Bibliografia: GUS, Pracujący, bezrobotni i bierni zawodowo (wyniki wstępne Badania Aktywności Ekonomicznej Ludności w 2 kwartale 2026 r.), https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-bezrobotni-bierni-zawodowo-wg-bael/pracujacy-bezrobotni-i-bierni-zawodowo-wyniki-wstepne-badania-aktywnosci-ekonomicznej-ludnosci-w-2-kwartale-2026-r-,12,69.html GUS, Przeciętne zatrudnienie i wynagrodzenie w sektorze przedsiębiorstw w lipcu 2026 r., https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/pracujacy-zatrudnieni-wynagrodzenia-koszty-pracy/przecietne-zatrudnienie-i-wynagrodzenie-w-sektorze-przedsiebiorstw-w-lipcu-2026-r-,3,176.html GUS, Nawiązania i…
#78 Tak prawica manipuluje w sprawie Ukraińców
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr W polskiej debacie publicznej jest mnóstwo mitów (i trochę prawdy) na temat Ukraińców. Postanowiliśmy sprawdzić najważniejsze rzeczy. Czy Ukraińcy zabierają Polakom pracę? Czy obniżają pensje? Czy mają pierwszeństwo w kolejkach do lekarzy? A może pobierają nienależne emerytury? Bibliografia: Stosunek Polaków do innych narodów, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_016_26.PDF Polacy o ograniczeniu pomocy dla uchodźców z Ukrainy, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_074_26.PDF Kontakty Polaków z Ukraińcami i społeczny dystans wobec nich, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2026/K_087_26.PDF Jakub Terlikowski, Czy Ukraińcy zabierają pracę Polakom? [SPRAWDZAMY], https://klubjagiellonski.pl/2023/05/29/czy-ukraincy-zabieraja-prace-polakom-sprawdzamy/ Jan Gromadzki, Piotr Lewandowski, Refugees from Ukraine on the Polish labour market,…
Piguła 132: Czy będzie nas tylko 13 milionów?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr Niski wskaźnik dzietności oznacza nie tylko kłopoty systemu emerytalnego, ograniczenie wzrostu gospodarczego oraz problemy z finansowaniem ochrony zdrowia. To również, a może przede wszystkim, obsychające peryferia i miasta, w których zostaną głównie osoby starsze bez ludzi, którzy mogliby im świadczyć usługi. Tymczasem nasz wskaźnik dzietności jest zauważalnie poniżej najniższych prognoz GUS z 2023 roku. Jeśli nie odbije, a nasz bilans migracyjny będzie bliski zeru, to do 2100 roku zostanie nas kilkanaście milionów. Bibliografia: Zbigniew Bartuś, „(De)populacja Polski: demografia rządzi. Są miasta, gdzie miesiącami nie rodzi się żadne dziecko. Forsal.pl policzył, co czeka nas dalej”, https://forsal.pl/kraj/artykuly/11277162,depopulacja-polski-demografia-rzadzi-sa-miasta-gdzie-miesiacami-n.html GUS, „Prognoza liczby ludności na lata 2023-2060”,…
#77 Populizm dla bogoli
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr Nowe propozycje wyborcze partii politycznych to kiełbasa wyborcze deluxe. Niemal każde liczące się ugrupowanie zabiega o głosy garstki najbogatszych. Czyje propozycje są rozsądne, a czyje to czystej wody populizm dla bogatych? Bibliografia: Małgorzata Samborska, Drugi próg podatkowy zatacza coraz szersze kręgi. Dla niektórych to bolesne zaskoczenie, https://www.money.pl/podatki/drugi-prog-podatkowy-zatacza-coraz-szersze-kregi-dla-niektorych-to-bolesne-zaskoczenie-7229838734130080a.html Piotr Wójcik, Rząd przedstawił projekt reformy podatkowej. Zaskakująco przyzwoity, https://krytykapolityczna.pl/kraj/reforma-podatkowa-ko-tusk-domanski-pit-cit/?fbclid=IwY2xjawT5JNJwZG9mBWV4dG4DYWVtAjEwAGJyaWQRMFl5OXlwQm40OHVhME1UcVlzcnRjBmFwcF9pZBAyMjIwMzkxNzg4MjAwODkyAAEe1wxwzUxSk-lcdxZxtjJtoqKng97aYQTBuUTQeedwv_sBMHGBtvyL7LGMkGA_aem_iHiLW9e3DVmyay7RBgub3Q Marta Borysiuk, Projekt zmian w PIT: Próg podatkowy 180 tys. zł, dla małżonków 360 tys.…
Piguła 131: Pracowity jak Polak? Tak, ale...
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ W statystykach OECD pośród krajów europejskich więcej od Polaków pracują tylko Grecy i Czesi – licząc roboczogodziny w przedziale roku. W danych Eurostatu zaś pośród krajów unijnych więcej roboczogodzin tygodniowo wyrabiają tylko Grecy i Rumuni. Czy faktycznie pracujemy o wiele więcej niż inni Europejczycy? Z czego wynikają te przewagi w statystykach? Bibliografia OECD, Average annual hours actually worked per worker,…
Piguła 130: Polski cud spadku przestępczości
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ W Polsce od połowy pierwszej dekady lat XXI wieku spada przestępczość. I to gwałtownie. Liczba zgłoszonych kradzieży spadła 3-krotnie, włamań - 6-krotnie, rozbojów - 13-krotnie. Realnie spadki te są jeszcze większe, bo wraz z bogaceniem się i "uspokajaniem" społeczeństwa częściej zgłaszamy występki. Jednocześnie od dekady mamy do czynienia z zauważalnym wzrostem liczby imigrantów. Wbrew temu, co sugerują niektóre kłamliwe środowiska, przestępczość nie przestała w tym okresie spadać. Obecnie jesteśmy jednym z najbezpieczniejszych krajów na świecie. Bibliografia: Statystyki przestępczości www.statystyka.policja.pl CBOS, Polacy o poczuciu bezpieczeństwa w kraju oraz o przestępczości,…
#76 Polacy coraz mniej lubią alkohol
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Od kilku lat Polacy piją coraz mniej alkoholu. Rośnie również poparcie dla antyalkoholowych polityk publicznych. Skąd te dość nagłe zmiany? I czy należy się z nich tylko cieszyć? Bibliografia: WHO, Total alcohol per capita consumption, https://data.who.int/indicators/i/EF38E6A/EE6F72A Krajowe Centrum Zapobiegania Uzależnieniom, Spożycie wyrobów alkoholowych, https://kcpu.gov.pl/wp-content/uploads/2025/09/Spozycie-napojow-alkoholowych2024.pdf European Union Drugs Agency, wyniki badania ESPAD 2024 (The European School Survey Project on Alcohol and Other Drugs), https://www.euda.europa.eu/publications/data-factsheets/espad-2024-key-findings_pl#level-14 CBOS, Dostępność alkoholu,…
Piguła 129: Konfederacja bredzi o "pieniądzach na kolonizację"
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Konfederacja ostatnio opublikowała post o tym, że "dopłacamy do kolonizacji Polski" przez Ukraińców. Chodzi o tak zwany bon na zasiedlenie. Konfa jest tutaj jak Radio Erewań z tego bardzo starego żartu. Otóż bon przysługuje również Polakom (i trafia przede wszystkim do Polaków), obowiązuje od 2014 roku, i nie jest na kolonizację, a na przeprowadzkę za pracą. Konfederacja z partii wolnorynkowego populizmu przesuwa się coraz bardziej na pozycje partii po prostu antyimigranckiej. Manipulując przy tym i podsycając ksenofobiczne nastroje. Bibliografia: https://www.facebook.com/photo/?fbid=1578880200471556&set=pb.100050487729876.-2207520000 BEZROBOCIE REJESTROWANE W POLSCE,…
Piguła 128: Polacy nie szanują tych zawodów [I SŁUSZNIE!]
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ To, że nie szanujemy influencerów i youtuberów nie powinno dziwić. Dobrym pytaniem jest jednak dlaczego właściwie tak się dzieje? Co nas tak irytuje w nieźle zarabiających, młodych osobach, które uważają, że pozjadały wszystkie rozumy? No dobra, to było łatwe. Ale co z maklerem giełdowym? A z drugiej strony: dlaczego szanujemy wykwalifikowanego robotnika, skoro jeszcze kilkanaście lat temu go nie szanowaliśmy? Oto kilka pytań, na które staramy się znaleźć odpowiedzi. Zapraszamy do wspólnych rozkminek oraz zachęcamy do zostawiania komentarzy. Bibliografia: SW Research, Ranking zawodów, https://swresearch.pl/ranking-zawodow CBOS, Prestiż zawodów, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_045_25.PDF Hosted on…
Piguła 127: Rośnie liczba zwolnień psychiatrycznych. To znak, że się poprawia (serio)
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ W 2025 roku absencje chorobowe pracujących i ubezpieczonych w ZUS Polaków liczyły łącznie 290,5 mln dni. Najwięcej zwolnień braliśmy z powodu chorób układu mięśniowo-szkieletowego. Na drugim miejscu wśród znalazły się "zaburzenia psychiczne i zaburzenia zachowania". Suma nieobecności w pracy z tego powodu wyniosła aż 34,1 mln dni. W 2015 roku liczba absencji z powodu problemów psychicznych wynosiła niecałe 18 mln. W 2009 roku - w szczycie globalnego kryzysu gospodarczego - było to ponad 11 mln dni. Czy więc przez te wszystkie lata narastał wyzysk? A może stało się coś zupełnie odwrotnego? Bibliografia: Coraz częstsze i dłuższe zwolnienia lekarskie,…
Piguła 126: Przez 15 lat ubyła nam 1/3 młodych pracowników
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ W ciągu zaledwie 15 lat ubyło nam 32 proc. pracowników w wieku 25-29 lat. Za to grupa pracowników w wieku 35 lat i więcej zwiększyła swoją liczebność o około 1/5. Stało się to przede wszystkim dlatego, że najliczniejsze roczniki (po ponad 600 tys. osób) półtorej dekady temu miały 25-34 lata, a aktualnie mają 40-49 lat. Za kilkanaście lat te najliczniejsze w naszej populacji roczniki zaczną przechodzić na emerytury. Dla porównania: aktualne roczniki 18-28-latków nie mają nawet 400 tys. osób. Siedmiolatków również mamy ok. 400 tys., trzylatków 300 tys., a w 2025 roku urodziło się tylko 238 tys. dzieci... Nic więc dziwnego, że do 2040 roku ubędzie nam prawie 2 mln osób w wieku produkcyjnym, To jeszcze jeden…
Piguła 125: Gdyby nie UE, bylibyśmy w 2015 roku
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Do tej pory byliśmy zdani głównie na spekulacje. Teraz jednak już wiemy z dużą dozą pewności ile zyskaliśmy na wejściu do Unii Europejskiej - w procentach PKB. Żeby się tego dowiedzieć eksperci "ulepili" kontrfaktyczną Polskę z krajów podobnych do nas, ale takich, które do Unii Europejskiej nie weszły. Dzięki temu mogliśmy się dowiedzieć, "co by było gdyby". A dokładnie rzecz ujmując: co by było gdybyśmy nie dokonali akcesji. Bibliografia: PIE, Tygodnik Gospodarczy, https://pie.net.pl/tygodnik-gospodarczy-13-2026-2-kwietnia-2026/ PIE, Wielkie rozszerzenie. 20 lat członkostwa Europy Środkowej w UE, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2024/04/Wielkie-rozszerzenie.-20-lat-czlonkostwa-Europy-Srodkowej-w-UE.pdf…
Piguła 124: Gniazdownicy? Prawdziwy trend to single mieszkający na swoim
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ W ciągu ostatnich 20 lat przybyło nam 2,7 mln osób mieszkających samotnie bez dzieci. Tego zjawiska nie tłumaczy ani wzrastająca liczba rozwodów, ani śmierć współmałżonków w starzejącym się społeczeństwie. Dzisiaj grubo ponad 200 tys. osób do 25 roku życia mieszka samotnie we własnych lub wynajmowanych mieszkaniach. W 2006 roku było to niecałe 100 tys. Procentowo jest to więc znacznie większy wzrost niż w przypadku liczby gniazdowników. Skąd te zmiany? Odpowiedź jest prosta. I udzielamy jej w odcineczku :) Bibliografia: Eurostat, 16.9% of people in EU lived in overcrowded households, https://ec.europa.eu/eurostat/web/products-eurostat-news/w/ddn-20251222-1 Glossary:Overcrowding rate,…
Piguła 123: W małych miastach po opłaceniu mieszkania zostaje więcej w kieszeni. CZYŻBY?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Czasem można usłyszeć, że owszem, w małych miastach mniej się zarabia, ale w większych za to płacimy za mieszkania jak za zboże. Po wzięciu poprawki na tę kwestię miałoby się okazać, że na prowincji ludziom więcej zostaje w kieszeniach. Udowadniamy, że taka, opierająca się na porównywaniu gruszek z jabłkami, narracja jest fałszywa. Za to świetnie brzmi i można nią zrobić wrażenie podczas spotkania ze znajomymi. Bibliografia: Informacja o poziomie i strukturze minimum egzystencji w 2024 r. (na podstawie danych średniorocznych), https://www.ipiss.com.pl/wp-content/uploads/2025/04/ME-dla-MRPiPS-2024-srednioroczne_03_04_25_nv_.pdf Wartości minimum egzystencji w województwach i klasach miejscowości w 2024 r.,…
Piguła 122: Tyle mamy zapasów ropy. Jesteśmy zagrożeni?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ W momencie publikacji tego materiału wywołany przez Donalda Trumpa i Binjamina Netanjahu konflikt na Bliskim Wschodzie nie eskaluje. Trwa w ponurym zawieszeniu. Niestety, biorąc pod uwagę nieobliczalność prezydenta Stanów Zjednoczonych, wszystko może się zmienić w ciągu godziny. W najgorszym scenariuszu Polska zostałaby odcięta od bardzo dużej części dostaw ropy. Na ile więc wystarczyłyby nam zapasy tego surowca? Bibliografia: Dariusz Malinowski, wnp.pl, Polska balansuje na cienkiej linie. Mamy zbyt mało zapasów paliw i złą ich strukturę https://www.wnp.pl/energia/polska-balansuje-na-cienkiej-linie-mamy-zbyt-malo-zapasow-paliw-i-zla-ich-strukture,1046250.html Tygodnik PIE,…
#75 Koniec śmieciówek? O reformie PIP z dystansu
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Według badania CBOS 13% badanych Polaków miało okazję pracować na umowę cywilno-prawną lub w ramach wymuszonego samozatrudnienia dla pracodawców, którzy nie zaoferowali umowy o pracę, choć zgodnie z prawem powinni to uczynić. 26% respondentów ma znajomych lub członków rodziny, którzy doświadczyli pracy na śmieciówce. Połowa badanych uważało, że Państwowa Inspekcja Pracy (PIP) powinna mieć możliwość zamiany śmieciówek na umowy o pracę, dwukrotnie mniej miało przeciwne zdanie. Wchodząca w życie 8 lipca 2026 roku reforma PIP da inspektorom okręgowym możliwość zamiany śmieciówek na etaty decyzją administracyjną. Nie oznacza to stworzenia nowych wymagań dla pracodawców. W nowych przepisach chodzi jedynie o to,…
#74 Dlaczego mężczyźni są gorzej wykształceni niż kobiety?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ W grupie wiekowej 25-34 lata w Polsce wyższym wykształceniem może się pochwalić 37 proc. mężczyzn oraz aż 55 proc. kobiet. To nie tylko segmentacja edukacyjna. to segmentacja stylów życia, ryzyk zdrowotnych, szans na dobrą płacę z możliwością awansu oraz segmentacja geograficzna. Różnice edukacyjne między chłopcami i dziewczynkami zaczynają się już w szkole podstawowej. To ma wpływ na wybieraną szkołę średnią. A ona z kolei zwiększa lub zmniejsza prawdopodobieństwo dostania się na studia. Skąd się bierze to zjawisko? Czy to przez patriarchat? I co można z nim zrobić? Bibliografia: Michał Gulczyński, Przemilczane nierówności. O problemach mężczyzn w Polsce,…
Piguła 121: Rekordowo wysokie bezrobocie. CZYŻBY?!
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Nagłówki straszą rosnącym bezrobociem, które miało w ostatnim czasie przekroczyć 6 proc. Takich odczytów nie było od dobrych kilku lat. Jednocześnie Koalicja Obywatelska szczyci się, że Polska ma najniższe bezrobocie w Unii Europejskiej. O co w tym wszystkim chodzi? Bibliografia: https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/rynek-pracy/bezrobocie-rejestrowane/stopa-bezrobocia-rejestrowanego-w-latach-1990-2026,4,1.html https://ec.europa.eu/eurostat/databrowser/view/UNE_RT_M__custom_118016/bookmark/table?lang=en&bookmarkId=efcf7c9f-c4d7-4bc2-8c74-962ead60acfc&c=1603730430589 https://www.money.pl/gospodarka/bezrobocie-najwyzsze-od-5-lat-minister-tlumaczy-zmiane-7263480966691136a.html Pracujący, bezrobotni i bierni…
Piguła 120: Znów nadchodzi inflacja. DZIĘKUJEMY PANIE TRUMP!
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Drożeje nam ropa i gaz, drożeją na stacjach paliwa, będzie rosła inflacja. Skoro poprzedni szok inflacyjny część sceny politycznej nazywała – nie bez argumentów – Putinflacją, to ten skok wskaźnika cen towarów i usług konsumpcyjnych trzeba będzie nazwać Trump-flacją. Jakiego wzrostu cen możemy się spodziewać? Bibliografia: Ceny ropy https://pl.investing.com/commodities/brent-oil Ceny gazu https://pl.investing.com/commodities/dutch-ttf-gas-c1-futures-streaming-chart Ceny paliw na stacjach paliwowych https://www.e-petrol.pl/notowania/rynek-krajowy/ceny-stacje-paliw Paweł Borys, Business Insider, Ile będzie nas kosztowała wojna w Iranie,…
Piguła 119: W ten sposób Polacy szukają pracy
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Według różnych badań w latach 2015-2019 poszukiwanie zatrudnienia przez znajomych i rodzinę było jednym z podstawowych sposobów zdobywania pracy – przypisywano od 30% do ponad 40% poszukiwań zakończonych sukcesem. Jeszcze niespełna dekadę temu wśród ekspertów rynku pracy panowało przekonanie, że może nawet połowa ofert pracy nie trafia na rynek – poszukiwania kandydatów do pracy polegają na puszczaniu wici przez pracowników, którzy mieliby podać wiadomość do sprawdzonych znajomych. Jeszcze większy był odsetek osób, które korzystały z takiej właśnie formy zdobywania zatrudnienia. Pośród zmieniających pracę wsparcia znajomych szukało 60% - podaje PROGuest Recruitment w badaniu „Szukanie pracy 2021”. Czy dalej…
Piguła 118: Co Polacy sądzą o biednych?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Według badań CBOS w 1993 roku 12% badanych dorosłych Polaków uważało się za osoby biedne, a 70% znało takie osoby lub rodziny z widzenia lub z sąsiedztwa. W listopadzie 2025 roku te wskaźniki spadły do 3% (sam jestem biedny) i 48% (znam osoby biedne). Jednocześnie od lat 90. XX wieku rośnie odsetek tych, którzy uważają, że bieda jest wynikiem życiowej niezaradności i lenistwa. Spada natomiast procent Polaków, którzy sądzą, że ubóstwo wynika z problemów systemowych takich jak brak pracy, czy brak wsparcia ze strony państwa. Jak to wytłumaczyć? Bibliografia: GUS, Zasięg zagrożenia ubóstwem ekonomicznym w Polsce w 2024 r.,…
Piguła 117: Czy musimy ciąć social, żeby się zbroić? [BADANIA]
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ W czerwcu 2025 roku NATO przyjęło nowy cel wydatków zbrojeniowych państw członkowskich sojuszu: 3,5% PKB. W rezultacie wydatki militarne mają wzrosnąć z 1,5 bln dolarów rocznie do 3 bln dolarów w 2035 roku. Polska osiągnęła w 2025 roku wydatki obronne na poziomie 187 mld zł, czyli 4,7% PKB. W 2026 roku to ma być ok. 201 mld zł, czyli 4,8% PKB. Czy taki boom zbrojeniowy może przynieść nam cięcia w innych rodzajach wydatków budżetowych, w tym w wydatkach socjalnych? Jak to wyglądało w historii – czy jeśli chcemy mieć armaty, to musimy zrezygnować z masła? Co w okresie zbrojeń dzieje się z podatkami? A co z długiem publicznym? I co się dzieje po tym, gdy zbrojenia ustają? Bibliografia: Marzian J., Trebesch Ch.,…
Piguła 116: Ile trzeba zarabiać, żeby być "naprawdę bogatym" [BADANIE]
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Ile zdaniem Polaków należy zarabiać, żeby być zamożnym? I co prowadzi do bogactwa? Na takie pytania odpowiadali respondenci pytani przez CBOS o kryteria zamożności. Zestawiliśmy do z danymi z rynku. Co się okazało? Bibliografia: Społeczne postrzeganie bogactwa, https://www.cbos.pl/PL/publikacje/raporty_tekst.php?id=7141 Budżety gospodarstw domowych w 2024 r. https://stat.gov.pl/obszary-tematyczne/warunki-zycia/dochody-wydatki-i-warunki-zycia-ludnosci/budzety-gospodarstw-domowych-w-2024-r-,9,23.html Rozkład wynagrodzeń w gospodarce narodowej w lipcu 2025 r.,…
Piguła 115: Ile jest mikrokawalerek w Polsce?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Słyszeliście, że mikrokawalerki stanowią coraz większy problem na rynku mieszkaniowym? Cóż, dane świadczą o czymś innym. Według Spisu Powszechnego z 2021 roku w Polsce było 420 tys. mieszkań poniżej 30 m2. Spis z 2011 wykazał ich ponad 530 tys.. A na początku XXI wieku tego typu lokali miało być niemal 600 tys. Czy możliwe jest, że dane się mylą? Być może, ale trzeba im przeciwstawić lepsze dane. A takich nie znaleźliśmy. Możliwe też, że choć netto w całym kraju liczba najmniejszych mieszkań spada, to następuje ich przyrost w największych miastach. A to właśnie tam ciągną ludzie młodzi. I to tacy, którzy mają ucho mediów głównego nurtu. Bibliografia: Analiza rynku mieszkaniowego IV kwartał 2025 r.,…
#73 Kiedy wolałabyś się urodzić: w 1975 czy w 2025 roku?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Świat nakładających się na siebie kryzysów, niepewność jutra, zagrożenie ze strony AI, katastrofa klimatyczna, drożyzna oraz narastająca fala prawicowego populizmu. To wszystko powoduje, że przyszłość jest, delikatnie mówiąc, niepewna. Zgadzacie się z tymi diagnozami? Jeśli tak, to widzicie przyszłość w sposób dość typowy dla osób z krajów rozwiniętych. Paradoksalnie w znacznie jaśniejszych barwach widzą nadchodzące dekady osoby z państw biedniejszych. Skąd ta różnica? Dlaczego członkowie zamożnych społeczeństw stali się takimi malkontentami? Bibliografia: Is life getting better? 1975 versus 2025, IPSOS,…
Piguła 114: Ile jest warta praca, za którą się nie płaci?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ We wszystkich przebadanych 45 krajach to kobiety wykonują więcej prac domowych niż mężczyźni. Mało tego, mężczyźni z klas niższych, kiedy tracą pracę zawodową przestają pracować w domu w ogóle. Skąd ten paradoks? I dlaczego właściwie niemal wszędzie to panie gotują, piorą i odkurzają? Jak to jest z pracą domową, której wartość może sięgać nawet 40 proc. PKB? Bibliografia: https://www.bankier.pl/wiadomosc/Tyle-byla-warta-nieodplatna-praca-kobiet-PIE-odpowiadala-za-40-proc-wartosci-PKB-8980176.html https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2018/K_127_18.PDF https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/11/PIE-Working-Paper_32025_Nierowny_podzial-obowiazkow.pdf Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Piguła 113: Czy niska dzietność jest przez psieci? Nie, ale...
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Od zeszłorocznego Marszu Niepodległości nie ustaje spór na temat tego czy współczesne kobiety rodzą mniej dzieci, ponieważ zamieniły je na "psieci" i "kocórki". Niedawno przez naszą bańkę przemknęło badanie z Tajwanu, które było wskazywane jako dowód na tezę odwrotną - adopcja psa wiązała się z większym prawdopodobieństwem tego, że para w kolejnych latach będzie miała dziecko. Pies był swego rodzaju "treningiem", testem dla przyszłych rodziców. Sprawa jednak nie została wyczerpana, ponieważ inne badania wskazują na istnienie podgrupy osób, dla których zwierzęta rzeczywiście substytuują obiekt opieki, którymi tradycyjnie były dzieci. Bibliografia: Gillet, L., & Kubinyi, E. (2025). Redefining parenting and…
#72 Tusk się wściekł (więc milion ludzi pozostanie na śmieciówkach)
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Donald Tusk się wściekł i zdecydował, że inspektorzy pracy nie będą decyzją administracyjną zamieniać umów śmieciowych i B2B na umowy o pracę. Dlaczego? Ponieważ - zdaniem szefa rządu - to zbyt wielka ingerencja urzędnika w rynek. Tymczasem w Polsce około 1,5 mln osób pracuje jedynie na umowach zlecenie, kilkadziesiąt tysięcy na umowach o dzieło i kolejne ponad 160 tys. na fikcyjnym samozatrudnieniu. Dla wielu z nich (tych pracujących na dziełach i zleceniach) to wyzysk, a w przypadku B2B ogromne straty dla wspólnej kiesy. Dlaczego premier zdecydował się na twarde "nie" pomimo tego, że sprawa została klepnięta w ramach KPO? == Bibliografia:…
Piguła 112: Korepetycje, czyli klasowy wyścig zbrojeń
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Rekordowe 80% rodziców dzieci w wieku szkolnym posyła je na płatne zajęcia dodatkowe – podaje CBOS w najnowszym badaniu z października 2025. To największy odsetek w historii badania od 1998 roku. Jeszcze w 2009 roku było to 32%. Co się dzieje? Czy mamy do czynienia z korepetycjowym wyścigiem zbrojeń? == Bibliografia: CBOS, Wydatki rodziców na edukację dzieci w roku szkolnym 2025/2026, https://www.cbos.pl/SPISKOM.POL/2025/K_107_25.PDF Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.
Piguła 111: Bezrobocie młodych. Obalamy mity
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Od kilkunastu tygodni możemy w różnych miejscach przeczytać, że bezrobocie młodych rośnie w rekordowym tempie. Jest to w niewielkim stopniu prawda. Rzeczywiście w ostatnich miesiącach nieco drgnęło, ba - rosło wręcz najszybciej w Europie. Tyle możemy się dowiedzieć z alarmujących nagłówków powołujących się na Eurostat. Z drugiej strony dane GUS nie wskazują na to, żebyśmy mieli do czynienia z naprawdę zauważalnym trendem. Mało tego, nawet wg europejskiego urzędu statystycznego młodych bez pracy w Polsce mamy mniej niż średnia w Unii Europejskiej (licząc stopę bezrobocia). A do tego poziom bezrobocia wciąż należy do historycznie najniższych. Ktoś znów chce nam pokazać świat gorszym niż jest naprawdę...…
Piguła 110: Dlaczego w Polsce nie może być jak w Danii? Czyli dziedziczenie drogi edukacyjnej
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Według danych OECD za 2023 rok w Polsce 79% osób w wieku 25-34 lata, których przynajmniej jedno z rodziców miało wyższe wykształcenie, samo może pochwalić się takim wykształceniem. Pośród 27 zbadanych krajów tylko w jednym – Korei Południowej – ten odsetek był wyższy (85%). Nic jednak dziwnego z tą Koreą – tam studia kończy blisko 70% młodych ludzi. Dla porównania: w Szwecji to było 49%, w Czechach 60%, w Niemczech 62%. A jak to wygląda w przypadku osób, których rodzice nie skończyli szkoły średniej? W Polsce tylko 11% takich osób skończyło studia – mniej było tylko w Słowacji (3%), Litwie (4%) i Węgrzech (6%). Wyróżniają się tu kraje Europy Środkowo-Wschodniej. Dla porównania w Danii było to 49%, w Korei…
Piguła 109: W jaki sposób Holendrzy wprowadzili 4-dniowy tydzień pracy?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Według najnowszych danych Eurostatu (za 2024 rok), faktyczny czas pracy w głównym miejscu zatrudnienia wynosił w Unii Europejskiej średnio 36 godzin tygodniowo – to przeciętnie można przeliczyć na pięć dni pracy po 7 godzin i 12 minut. Najdłużej pracującymi byli Grecy (39,8 godzin tygodniowo) i Bułgarzy (39). Na trzecim miejscu byli Polacy (38,9 godzin). Mówi to nam o absolutnej dominacji zatrudnienia w pełnym wymiarze czasu pracy. Kto był po przeciwnej stronie tabeli? Finowie (34,9 godzin tygodniowo), Duńczycy, Austriacy i Niemcy (po 33,9 godzin) oraz Holendrzy (32,1 godzin). Tak, Holendrzy przeciętnie pracują mniej więcej tyle, ile trwałby czterodniowy tydzień pracy po 8 godzin dziennie. Skrócenie czasu…
Piguła 108: Dlaczego mamy dość mediów społecznościowych?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Choć konto na jakimś medium społecznościowym ma 60 proc. Polaków, to od 2023 roku spada odsetek osób, które w ostatnim miesiącu coś w nich opublikowały. Dotyczy to wszystkich grup wiekowych z wyjątkiem osób najstarszych. Trend powolnego odchodzenia od sociali to nie tylko polska specjalność. Proces widoczny jest na całym świecie. Dlaczego tak się dzieje? Naszym zdaniem wynika to z zagównienia (wypełnienie social mediów treściami marketingowymi) oraz ich profesjonalizacji (nie masz czego szukać jako twórca konkurując z firmami mającymi dziesiątki albo setki tysięcy złotych socialowych budżetów). Do tego w mediach społecznościowych widziałeś już prawie wszystko. Koniec końców dla niektórych może się wydawać, że…
Piguła 107: Najdroższa kiełbasa wyborcza w historii?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Prawo i Sprawiedliwość stworzyło 500 stronicowy dokument quasi-programowy "Myśląc Polska". Znalazły się w nim takie postulaty jak bony mieszkaniowe dla rodziców pierwszego i trzeciego dziecka, waloryzacja 800+ oraz - może najbardziej śmiały pomysł gospodarczy ostatnich lat - 500 zł dla każdego dorosłego Polaka. Pachnie jak dochód podstawowy? Problemy z tym ostatnim. Po pierwsze nie jest on "podstawowy", ponieważ nie zaspokoiłby podstawowych potrzeb. Minimum egzystencji dla jednoosobowego gospodarstwa domowego to około 1000 zł. Drugi - to bardzo drogi projekt, na który nie do końca wiadomo skąd wziąć pieniądze. Żeby go zrealizować musielibyśmy albo wprowadzić niemałą rewolucję w podatkach, albo zadłużyć się…
Piguła 106: Co jest nie tak z narracją o połowie wypłaty za wynajem?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Tym odcinkiem zdenerwujemy wiele osób. Ile razy słyszeliście opowieść o tym, że dzisiaj młodzi "wydają połowę pensji na wynajem"? Prawdopodobnie bardzo wiele. A ile znacie młodych osób, które naprawdę przeznaczają połowę swojej pensji na ten cel? Prawdopodobnie nie znacie nikogo takiego. Społeczne postrzeganie kosztów wynajmu jest nieco zbliżone do społecznego postrzegania klasowości. Kiedy zapyta się ludzie jak wygląda struktura klasowa w Polsce to najczęściej odpowiedzą, że ma kształt piramidy z wieloma biednymi osobami na dole i wąską elitą na górze. Kiedy jednak rekonstruujemy tę strukturę w oparciu o autodeklaracje, to wychodzi nam coś w rodzaju bączka - społeczeństwo klasy średniej. Eurostat przedstawia…
Piguła 105: Dlaczego polscy mężczyźni żyją tak krótko?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Oczekiwana długość życia mężczyzn w Polsce jest krótsza o 7,5 roku od oczekiwanej długości życia kobiet. To jedna z największych różnic w Europie. Mówiąc precyzyjnie - tylko w sześciu krajach UE ta różnica była większa. Dlaczego tak się dzieje? Niektórzy chcieliby zrzucić winę na patriarchat. Problem w tym, że to wiele nie wyjaśnia. Trzeba prześledzić konkretne czynniki, które kontrybuują do tej tragicznej nierówności i zastanowić się nad przyczynami każdego z nich. Jest w tym wszystkim jeszcze jedna smutna wiadomość. Choć możliwe jest zmniejszanie różnicy w długości życia na korzyść mężczyzn, to - być może - nigdy nie da się jej ograniczyć do zera. Bibliografia: Tygodnik Polskiego Instytutu Ekonomicznego…
#71 Dlaczego w Szwajcarii jest mniej strzelanin niż w USA?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Połowa wszystkich sztuk broni będących w rękach prywatnych jest własnością Amerykanów. To przekłada się na ponure statystyki zgonów. Ale czy nie jest tak, że "br*ń ratuje życie"? Cóż, może czasem tak się zdarza. Ale statystycznie jeżeli zostaniesz zaatakowany i jednocześnie jesteś uzbrojony, to masz pięciokrotnie większe ryzyko bycia... postrzelonym. A dlaczego w Szwajcarii, gdzie w jednej trzeciej gospodarstw domowych jest br*ń nie ma tylu strzelanin, co w USA? Między innymi na to pytanie odpowiadamy w tym (nie)kontrowersyjnym odcinku. Bibliografia: Wolfgang Stroebe, Pontus LeandeR , Arie W. Kruglanski, Aggression and Violent Behavior, Gun ownership and gun violence: A comparison of the United States and…
Piguła 104: Gigantyczne zyski! BANKI znowu idą na rekord
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ W 2024 roku banki zanotowały rekordowe zyski w wysokości ponad 40 mld zł. Jest możliwe, że w 2025 roku ustanowią kolejny rekord. Jednocześnie instytucje te nie zrobiły w zasadzie nic, żeby dochrapać się takiej "górki". W wyniku inflacji i wysokich stóp procentowych (nasze) pieniądze spadły im z nieba. Z tego powodu, jak również z powodu wydatków na zbrojenia pojawił się pomysł, aby nieco banki "przyciąć". W jaki sposób? Przez podwyższenie im CIT-u. Czy to dobry pomysł? I dlaczego odpowiedź brzmi "tak"? Bibliografia: Związek Banków Polskich, Propozycja Ministerstwa Finansów zwiększająca stawkę podatku CIT dla banków,…
Piguła 103: Nie, Ukraińcy nie przyjeżdżają tu po zasiłki
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Internetowi komentatorzy dzielnie wspierani przez armię rosyjskich trolli (bądź odwrotnie) nierzadko mówią, że spora część Ukraińców przyjechała do nas, żeby żyć tu na zasiłkach. Mówiąc delikatnie, liczne badania nie potwierdzają tej hipotezy. Mało tego, Ukraińcy są częściej aktywni zawodowo w naszym kraju niż Polacy. Dlaczego? O tym opowiadamy w odcinku. Bibliografia: Joop Adema i inni, PNAS Proceedings of the National Academy of Sciences, Refugees from Ukraine value job opportunities over welfare, https://www.pnas.org/doi/10.1073/pnas.2502420122 Polski Instytut Ekonomiczny, Tygodnik PIE, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/08/Tygodnik-PIE_34-2025.pdf Krystyna Garbicz, OKO Press, Ponad 70% uchodźców z…
Piguła 102: Czy ograniczenie prędkości do 30 km/h to dobry pomysł?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Kilka tygodni temu w Helsinkach minął rok, od kiedy na tamtejszych drogach nikt nie zginął. Ważną częścią polityki fińskiej stolicy odnoszącej się do bezpieczeństwa ruchu było ograniczenie prędkości do 30 km/h. Jednak to nie jedyny element systemu. Być może nawet nie najważniejszy, bowiem liczba tragicznych wypadków malała tam znacząco na długo przed wprowadzeniem ograniczenia. Średnia roczna liczba ofiar z ostatnich 15 lat wynosi około 5. Mało tego, jeśli by przeskalować Helsinki do wielkości Warszawy, to zgonów spowodowanych wypadkami byłoby kilkanaście rocznie. Tymczasem w stolicy naszego kraju w 2024 na drogach zginęło "zaledwie" 26 osób. Nie mamy więc do czynienia z ogromną różnicą w śmiertelności.…
Piguła 101: 45 mld złotych. Tyle straciłby budżet na podwyższeniu kwoty wolnej
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Od miesięcy politycy prześcigają się na podatkową demagogię. Karol Nawrocki stwierdził nawet, że nie podpisze żadnej ustawy, która podwyższała podatki. Jednym z pomysłów, w które poszły przed wyborami niemal wszystkie ugrupowania było podwyższenie kwoty wolnej od podatku do 60 tys. zł. To jednak wiązałoby się z dziurą w postaci co najmniej 40 mld zł. Jak ją zapełnić? O tym żaden z kandydatów nie powiedział. Bibliografia: Tomasz Sąsiada, money.pl, „Być może przyjdzie taki moment”. Nawrocki mówi, co z podwyżką kwoty wolnej, https://www.money.pl/gospodarka/byc-moze-przyjdzie-taki-moment-nawrocki-mowi-co-z-podwyzka-kwoty-wolnej-7187133605612288a.html 100 konkretów Koalicji Obywatelskiej,…
Piguła 100: Rząd planuje PODNIŻKĘ minimalnej
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Obecnie płaca minimalna wynosi 4666 zł brutto. Zgodnie z rządową propozycją w przyszłym roku ma być podwyższona do 4806 zł brutto, co oznacza 3 proc. podwyżki. Tymczasem według NBP inflacja w 2026 roku ma wynieść 3,1 proc. Oznacza to, że wzrost minimalnej będzie (nieco) niższy niż wzrost cen towarów i usług. Innymi słowy osoby zarabiające najmniej będą mogły sobie kupić (nieco) mniej dóbr. Dostaną więc nie podwyżkę, a podniżkę. == Bibliografia: Podwyżka płacy minimalnej: Rada Ministrów przyjęła propozycję Ministry Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,…
Piguła 99: Na obniżce VAT-u możemy tylko stracić
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Wśród ekonomicznych propozycji Karola Nawrockiego znalazł się między innymi pomysł obniżenia podatku VAT z 23 do 22 proc. Co to by oznaczało? Po pierwsze stratę dla budżetu w wysokości kilkunastu miliardów złotych. Po drugie nie ujrzelibyśmy żadnego zysku jako klienci. Dlaczego? Ponieważ - i to po trzecie - różnicę między stara i nową wysokością podatku trafiłaby niemal lub zupełnie w całości do przedsiębiorców. == Bibliografia: Przemysław Ciszak, "Plan 21" Nawrockiego. Oto co obiecał zrobić nowy prezydent, https://www.money.pl/gospodarka/plan-21-nawrockiego-oto-co-obiecal-zrobic-nowy-prezydent-7186312045795936a.html Każdy punkt z „Planu 21" będzie realizowany,…
Piguła 98: Czy wychowanie dziecka w Polsce jest zbyt drogie?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Centrum im. Adama Smitha policzyło, że wychowanie dziecka od urodzenia do 18. roku życia kosztuje - uśredniając - niemal 360 tys. zł. Są to wyliczenia dla 2025 roku. W ciągu następnych 18 lat koszty będą jednak rosnąć. Dlaczego? Po pierwsze przez inflację - towary i usługi będą drożeć. A po drugie z powodu wzrostu naszych pensji. Im będziemy zamożniejsi tym więcej będziemy chcieli wydać na dzieci. Wspomniane 360 tys. zł robi wrażenie. Czy to jednak naprawdę tak duży koszt jak się wydaje? Przy obojgu rodziców pracujących na średniej krajowej i otrzymujących 800+ jest to zaledwie... 7 proc. sumy miesięcznych dochodów. W przypadku pary pracującej na minimalnej odsetek ten rośnie do 12 proc.. Warto jednak…
Piguła 97: Mieszkania na wynajem są niemal wyłącznie w największych miastach
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Według Polskiego Instytutu Ekonomicznego w maju 2025 roku na jedno ogłoszenie o wynajmie mieszkania w Warszawie przypadało 17 mieszkańców miasta w wieku 20-29 lat. Nieco gorsza sytuacja panowała w innych dużych miastach. Uśredniając dane dla Krakowa, Wrocławia, Gdańska, Łodzi i Poznania ma jedno ogłoszenie przypadały 52 osoby. Tymczasem w przeciętnym powiecie ziemskim na jedno takie ogłoszenie przypadało aż... 251 osób. Problem mieszkaniowy mógłby być nieco "rozładowany" przez miejsca w akademikach. Jednak jak szacuje firma JLL, w Polsce brakuje ok. 400 tys. takich miejsc. == Bibliografia Tygodnik PIE, https://pie.net.pl/wp-content/uploads/2025/07/Tygodnik-PIE_26-2025.pdf AMRON, Studenci na rynku…
Piguła 96: Czy zakaz używania smartfonów w szkołach ma sens?
Słuchane- Patronite: https://patronite.pl/EICR - Wirtualna kawka: https://buycoffee.to/eicr - Nasza książka "Ile trzeba zarabiać, żeby być szczęśliwym": https://bonito.pl/produkt/ile-trzeba-zarabiac-zeby-byc-szczesliwym-oraz-12-innych-pytan-o-ekon?srsltid=AfmBOoqBQY9Hf8mMy28w5Lc23inbtB9203ouRlmYqyqNMjB3z7lutwjJ Katarzyna Lubnauer kilka tygodni temu zapowiedziała, że do Sejmu trafią przepisy ułatwiające zakazywanie używania smartfonów w szkołach. Na świecie co siódme państwo wprowadziło jakiś rodzaj zakazu lub wytycznych odnoszących się do ograniczenia używania urządzeń elektronicznych w placówkach edukacyjnych. Powinniśmy mieć więc wiele danych na temat wpływu takich rozwiązań na kondycję psychiczną uczniów, prawda? Tymczasem sprawy mają się zupełnie inaczej. Badań jest mało, a te, które są, wskazują na niewielki wpływ zakazów na uczniów. Może więc powinniśmy się zastanowić nad demontażem social mediów w ogóle? Hosted on Acast. See acast.com/privacy for more information.