Opowieści z regionu miedziowego i nie tylko

Opis odcinka: Rozmowa Macieja Sasa z dyrektorem Muzeum Historycznego w Lubinie dr. Markiem Zawadką. O projekcie muzeum, o powstawaniu muzeum o problemach przy tworzeniu takiej jednostki. Także o tożsamości regionalnej i zadaniach edukacyjnych. Sporo o Bibliotece Cyfrowej Zagłębia Miedziowego oraz o projekcie Pionierzy lubińscy 1945 r. I o zasobach ludzkich, bez których to muzeum nie mogłoby tak funkcjonować. Występują: Maciej Sas – dziennikarz dr Marek Zawadka – dyrektor Muzeum Historycznego w Lubinie

Streszczenie: Aparat bezpieczeństwa publicznego w czasach Polski Ludowej i Polski Rzeczpospolitej Ludowej stanowiła Instytucja Policji Państwowej. Najpierw funkcjonowała pod nazwą Urząd Bezpieczeństwa (1945-1956 r.), a później jako Służba Bezpieczeństwa (1957-1975 r.). Pracowało w niej tysiące funkcjonariuszy, których życiorysy zostały wnikliwie przeanalizowane. Muzeum Historyczne w Lubinie wraz z Instytutem Pamięci Narodowej wydało publikację pt. Utrwalacze władzy ludowej. Kadry powiatowego aparatu bezpieczeństwa w Lubinie w latach 1945-1975, której autorem jest Robert Klementowski. Na temat kadr Urzędu i Służby Bezpieczeństwa jak i samego systemu ówczesnej władzy rozmawia autor wspomnianej publikacji dr hab. Robert Klementowski wraz z dr Markiem Zawadką- dyrektorem Muzeum Historycznego w Lubinie. Opis odcinka: Struktura aparatu bezpieczeństwa dzieliła się na dwie instytucje, lecz była to wciąż ta sama służba. Kadra funkcjonariuszy zatrudnianych w powiatach charakteryzowała się brakiem wykształcenia oraz…

Streszczenie Podsumowanie muzealnej działalności w roku 2021 przez dr. Marka Zawadkę, dyrektora Muzeum Historycznego w Lubinie. Jak w covid’owej rzeczywistości odnalazło się Muzeum Historyczne w Lubinie? Jak przebiegały prace? Pytania powyższe jak i inne, równie ciekawe, to tematy dzisiejszego spotkania. Opis odcinka Rok 2021 mimo wciąż trwającej pandemii, uznajemy za udany. Jak twierdzi dr Marek Zawadka (dyrektor MH) – „Naszym szczęściem jest to, że zarządzamy również Parkiem Leśnym (…) w lecie nie zauważaliśmy żadnych strat frekwencyjnych”. W owym Parku Leśnym w Lubinie w poprzednim roku miały miejsce wystawy czasowe takie jak: „Za wolność waszą i tylko waszą. Polacy w Afryce i na Morzu Śródziemnym 1940–1944”, „Okupacja sowiecka Polski 1939–1993” (wystawa w bunkrach podzielona na trzy tematy: „Katyń”, „Zbrodniarze. Oręż propagandy na znaczkach pocztowych” oraz „Północna Grupa Wojsk Armii Radzieckiej”). Sam park odwiedziło ok. 320 tysięcy osób. Udało się również wprowadzić w życie pomysł, który na…

Streszczenie Czy dzień 28 VI 1914 r. gdy arcyksiążę Franciszek Ferdynand zginął w Sarajewie z ręki serbskiego nacjonalisty Gawriło Prinicipa to moment, który zdecydował o wybuchu konfliktu zbrojnego na skalę globalną? Czy może ówczesna Europa znalazła się w takim momencie, że wojna światowa była sprawą nieuniknioną? Pytania powyższe jak i inne, równie intrygujące, dotyczące rozpoczęcia oraz przebiegu Wielkiej Wojny to tematy dzisiejszego spotkania. Opis odcinka I wojna światowa, zwana Wielką Wojną wciąż pozostaje w Polsce tematem traktowanym nieco po macoszemu. Jest to z jednej strony uzasadnione, biorąc pod uwagę jak bardzo ucierpiał nasz kraj podczas II wojny światowej. Z drugiej strony trudno jest to jednak zrozumieć: w Wielkiej Wojnie Polacy walczyli po obu stronach, zaś ziemie polskie także były teatrem działań zbrojnych. Polacy nie cenią też zbytnio porządku, który legł w gruzach po wybuchu tej wojny. Po części trudno się temu dziwić – XIX wiek Polska spędziła wszak pod zaborami. Dla naszego kraju był…

Streszczenie: Lubin, podobnie jak wiele dolnośląskich miast i miasteczek, posiadał wyróżniające go i zwracające uwagę swą formą obiekty architektury, które nie przetrwały do czasów obecnych. W główniej mierze były to budowle rezydencjonalne, czyli zamki lub pałace, których kres świetności został przypieczętowany zniszczeniami jakie dotknęły te obiekty podczas II wojny światowej. Opis odcinka: Książęcy zamek na lubińskim Wzgórzu Zamkowym, neogotycki pałac w Parku Wrocławskim oraz, niegdyś istniejący w miejscu Szkoły Podstawowej nr 1 z Oddziałami Integracyjnymi im. Marii Skłodowskiej-Curie, pałac księcia wirtemberskiego to nieobecni bohaterowie aktualnego odcinka. Każdy z tych obiektów charakteryzował architektoniczny kształt Lubina, sprawiając że miasto posiadało unikatowy wygląd. Dzieje każdego z nich były znamienne dla miasta i po wielokroć obfitowały w ważne historycznie oraz godne uwagi ze względów społecznych czy politycznych wydarzenia. Niestety dzisiaj możemy o nich wyłącznie rozmawiać lub czytać. W…

Streszczenie: W historii Lubina w XX stuleciu rok 1960 jest czasem przełomowym. Przemiany jakie wówczas zaszły w mieście na trwale zmieniły jego charakter oraz wygląd. Od roku 1960 Lubin ewoluuje z niewielkiego, 6-tysięcznego miasteczka w istotny w skali kraju ośrodek przemysłu górniczego. Staje się stolicą Zagłębia Miedziowego. Opis odcinka: W ubiegłym roku Muzeum Historyczne w Lubinie we współpracy z Instytutem Śląskim w Opolu rozpoczęło publikację serii wydawniczej poświęconej dziejom stolicy polskiej miedzi po II wojnie światowej. Pierwszy tom serii pod redakcją dr Piotra Sroki pt. „Lubin 1960. Obraz miasta w świetle dokumentów i prasy” nie przypadkowo koncentruje się na wydarzeniach, które miały miejsce w tym właśnie roku. Wówczas to bowiem rozpoczął się okres intensywnych przemian Lubina związanych z budową kopalń miedzi, której bogate złoża zostały odkryte w 1957 roku. Rok 1960 dla Lubina jest wyjątkowym okresem. Wówczas rozpoczęły się zmiany w przede wszystkim w sferze gospodarczo-społecznej.…

Rola kobiet w I i II drugiej wojnie światowej Streszczenie Ubrane dotąd w bogato zdobione stroje, zamieniły je na wygodne i praktyczne kostiumy. Po czym ruszyły do fabryk produkujących broń albo na front jako sanitariuszki. Pierwsza wojna światowa zmieniła rolę kobiet. Przestały być dodatkiem do mężczyzn. Stały się samodzielne i przebojowe. Opis odcinka Do początku XX wieku życie dam z bogatych domów sprowadzało się do prowadzenia domu i pokazywania się. Wymyślne fryzury, długie, fantazyjnie zdobione suknie były na porządku dziennym. Kobiety z niższych sfer pracowały ponad siły i umierały młodo, rodząc piąte, szóste czy siódme dziecko. Sytuacja płci pięknej zmieniła się diametralnie, gdy wybuchła Wielka Wojna. Kobiety ruszyły do fabryk i na front. Wcześniej jednak zmieniły modne stroje na te praktyczne, nadające się do pracy i… żałoby. Zastąpiły mężczyzn walczących daleko od domu. Zaczęły wykonywać męskie zawody, jak motorniczy lub kierowca. Po ustaniu działań wojennych z lat 1914–1918 tylko pozornie wróciły…

W okopach Wielkiej Wojny Streszczenie Jakie mogą być skutki ucieczki z pracy? Na przykład wystawa o Wielkiej Wojnie, którą co roku odwiedzają tysiące zwiedzających. Jedyna taka w Polsce. Jedyna, która tak obszernie i w nowoczesny sposób opowiada o wojnie, która zmieniła losy świata i przyniosła Rzeczpospolitej odrodzenie, a która na ogół jest kompletnie zapomniana. Opis odcinka Ścieżka edukacyjna „Wielka Wojna” to pierwszy i najważniejszy element plenerowej części Muzeum Historycznego w Lubinie. Wystawa znajduje się w Parku Leśnym. Wchodząc na teren ekspozycji, można zobaczyć, w jakich warunkach długie miesiące żyli żołnierze walczący na frontach I wojny światowej. Są okopy, wagony i kontenery, w których znajduje się dalsza część ekspozycji poświęconej walkom toczonym z latach 1914–1918. W Parku Leśnym podróż w czasie zaczyna się w punkcie poboru do Legionów Polskich, dalej można zobaczyć część ćwiczebną, okopowe kwatery żołnierzy, polową, kwaterę oficera, kaplicę polową i szpital polowy. W okopach można…

Streszczenie Kiedy skończyła się pierwsza wojna światowa? Teoretycznie 11 listopada 1918 roku. Praktycznie – o czym coraz częściej mówią np. historycy brytyjscy – w Europie Środkowej to początek lat 20. Za datę kończącą powojenną zawieruchę uważa się nawet 1923 rok i układ w Lozannie. O Wielkiej Wojnie, która pochłonęła miliony ofiar, przypominają dziś pomniki, tablice czy kościelne witraże licznie stawiane sto lat temu na Ziemiach Zachodnich. Opis odcinka Toczyła się w 33 krajach, pochłonęła miliony ludzkich istnień. Wielka Wojna, w której Polacy w obcych mundurach walczyli nieraz przeciwko swoim rodakom, uważana jest za konflikt, który zmienił nie tylko mapę Europy, ale losy całego świata. Sto lat później o tym krwawym konflikcie i o jego ofiarach świadczą liczne pomniki, tablice czy witraże w kościołach. Rekonstruktorzy z Ochotniczej Kompanii Wielkopolskiej inwentaryzują te, które znajdują się na Ziemiach Zachodnich. Na Ziemiach Zachodnich, które sto lat temu należały do Niemiec, stawiano pamiątkowe…

Streszczenie Deportacje ludzi brutalnie wyrwanych w domów. Przerwana modlitwa polskich oficerów zabijanych strzałem w tył głowy. Zbrodnia, o której świat miał się nie dowiedzieć. Systemowa grabież mienia państwowego i zimnowojenny wyścig zbrojeń. Wystawa w Parku Leśnym poświęcona okupacji sowieckiej w Polsce narodziła się z… niezgody na fetowanie na cześć okupantów. Opis odcinka Ta sama, ale co roku inna, czyli wystawa „Okupacja sowiecka w Polsce 1939–1993” w Parku Leśnym to cykliczna opowieść o ataku Związku Radzieckiego na Rzeczpospolitą i o ponad 50-letnim pobycie wojsk sowieckich m.in. na Dolnym Śląsku. Agresja, zsyłki na Sybir, zbrodnia katyńska, grabież mienia i zimna wojna – to tylko część tematów, o których opowiada przygotowana przez Muzeum Historyczne w Lubinie ekspozycja. Wystawa ma charakter stały, jednak co roku temat jest ujmowany inaczej. Wybudowane przez Armię Czerwoną bunkry do przechowywania amunicji dziś są przestrzenią wystawienniczą. Zwiedzający co roku poznają tu historię ataku ZSRR na…

Streszczenie Dolny Śląsk, a ściślej Sudety to turystyczne zagłębie, najpierw dla Niemców, a po 1945 roku dla Polaków. Tradycje związane z aktywnym wypoczynkiem w rejonie Gór Stołowych i Karkonoszy sięgają nawet XVII wieku, ich rozkwit nastąpił pod koniec XIX wieku. W PRL było to centrum wczasów pracowniczych. Opis odcinka W okresie międzywojennym bardzo popularnym obszarem turystycznym stały się Góry Sowie. W czasie pierwszej i drugiej wojny światowej Dolny Śląsk był terenem rekonwalescencji dla żołnierzy niemieckich. Po 1945 roku schroniska – praktycznie nietknięte przez wojenną zawieruchę – padły ofiarą szabrowników. Szybko jednak stały się atrakcją turystyczną, gdzie przyjeżdżali ludzie z całej Polski. Organizacją wypoczynku w dolnośląskich górach najpierw zajęło się Polskie Towarzystwo Tatrzańskie (do 1950 roku Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajwnawcze), a wkrótce potem Fundusz Wczasów Pracowniczych. Zakładowa baza wczasowa intensywnie rozwijała się w latach 70., kiedy to bogate sektory przemysłu (w…

Streszczenie: Kwasówka ze struclą, pierogi ze słodkiej kapusty, z czasem także ryba w warzywach i zupa owocowa z kluskami z makiem. Panna zielona ze świeczkami na uchwytach i wójt... rozdzielający podarki. To tylko niektóre zwyczaje związane z Bożym Narodzeniem. Ważne, by tego dnia do drzwi pierwszy zapukał mężczyzna. I by zobaczyć Gwiazdę Betlejemską, czyli koniunkcję Saturna i Jowisza, która pojawia się raz na… kilkaset lat, albo Wegę lub Kapellę. Opis odcinka: Wigilia Bożego Narodzenia w 1945 roku na Ziemiach Zachodnich pierwszy raz od sześciu lat znów była czasem radości. W niewielkiej wsi Górzyn, w gminie Rudna, trwały ostatnie przygotowania do pierwszej tak spokojnej Wigilii. Było skromnie, ale smacznie. Na stole pojawiła się kapusta z grochem, kwasówka ze struclą, pierogi ruskie, z kaszą gryczaną, kapustą i grzybami, ale też te ze słodkiej kapusty, kluski z makiem i kompot z suszu. Choinka udekorowana cukierkami, jabłkami i orzechami. Były też modlitwa, opłatek i słodkie podarki dla dzieci, które…

Streszczenie Bezpieka, czyli tajna służba PRL, to mroczny element historii Polski w czasach komunistycznych. Urząd Bezpieczeństwa, działający w latach 1944–1956, siał terror i masowe represje wobec ogromnej części społeczeństwa polskiego. Jej następczyni – Służba Bezpieczeństwa stosowała działała bardziej wysublimowane metody, chociaż nie zawsze. Zamordowanie ks. Jerzego Popiełuszki to przykład zbrodniczego oblicza SB. Opis odcinka Przez cały czas trwania PRL postrach wśród Polaków siały najpierw Urząd Bezpieczeństwa (w latach 1944–1956), a potem Służba Bezpieczeństwa (w latach 1956–1990). W pierwszej fazie wprowadzania komunizmu funkcjonariusze UB torturowali, katowali, a nawet zabijali ludzi nie tylko za działalność przeciwko nowej władzy, ale za takie „zbrodnie” jak inteligenckie pochodzenie. Po odwilży, kiedy zmieniono nazwę bezpieki, złagodzono też jej metody działania. Więcej było inwigilacji niż brutalnej przemocy. Co nie znaczy, że SB zawsze działała łagodnie. Patrz: zamordowanie ks. Jerzego…

Streszczenie Bitwa o Anglię to przełomowy moment II wojny światowej – Hitler po raz pierwszy poniósł porażkę. Brytyjczycy pamiętają o bohaterskich Polakach, bez których nie byłoby tego zwycięstwa. Muzeum Historyczne postanowiło zadbać o pamięć o polskich asach lotnictwa, organizując wystawę plenerową poświęcona tamtym wydarzeniom. Opis odcinka Bitwa o Anglię odwróciła losy wojny, a Polacy mieli bardzo duży udział w tym zwycięstwie. Większość z nich nie znała języka angielskiego (władali przeważnie francuskim lub niemieckim), a mimo to nie tylko walczyli w strukturach Królewskich Sił Powietrznych, ale odegrali w nich znaczącą rolę. Brytyjczycy pamiętają mimo o nich, mimo że od walk nad Wyspami minęło już 80 lat. Rewelacyjnie wyszkoleni bohaterowie po klęsce wrześniowej trafili do Wielkiej Brytanii. Odważni, zdeterminowani, niemający nic do stracenia, szybko stali się celebrytami, o których pisały gazety. Nic dziwnego – bez tych ponad 140 świetnie wyszkolonych Polaków losy wojny mogły się potoczyć inaczej.…

Streszczenie Pierwsza Barbórka po odzyskaniu niepodzielności odbyła się w grudniu 1919 roku w Grand Hotelu w Krakowie. Do Lubina górnicze tradycje zaczęły napływać wraz za absolwentami AGH i górnikami na początku lat 60., kiedy zaczęto budować Zakłady Górnicze Lubin. Zaprzysiężenie młodych lisów, skok przez skórę, karczmy i combry to tylko kilka elementów bogatej i wielowiekowej tradycji związanej z tym niebezpiecznym zawodem. Opis odcinka Niech żyje nam górniczy stan! Początek grudnia to w miastach takich jak Lubin czas świętowania Barbórki. Górnicy hucznie obchodzą dzień św. Barbary, patronki górników i wykonujących inne zawody związane z wybuchami, eksplozjami, obarczone zagrożeniem nagłą śmiercią. Święta męczennica z III wieku czuwa nad bezpieczeństwem górników, ma też w kopalnianych sztolniach pomocnika. Jest nim mitologiczny Skarbek (zwany też Skarbnikiem) – legendarny strażnik podziemnych skarbów i opiekun braci górniczej. W PRL władze chciały zlaicyzować kult św. Barbary, jednak bezskutecznie.…

Streszczenie Pierwsze sto ton rudy miedzi z Lubina wywieziono do Związku Radzieckiego. Zachodnią granicę Polski wyznaczono na Nysie Łużyckiej, bo Stalin chciał sobie zapewnić dostęp do złóż uranu. Kowary przez kilka dekad były miastem z pilnie strzeżoną tajemnicą. Opis odcinka W latach 20. na terenie Związku Radzieckiego działało aż pięć instytutów, które prowadziły badania nad bronią nuklearną. W czasie II wojny światowej Sowieci dowiedzieli się, że Niemcy wykryli w Sudetach złoża uranu. Jedna z koncepcji głosi, że Stalinowi zależało na ustaleniu polskiej granicy zachodnie na Nysie Łużyckiej z powodu złoża tego metalu zlokalizowanego w Kowarach. Chciał w ten sposób zapewnić Związkowi Radzieckiemu materiał niezbędny do konstruowania broni jądrowej. O budowie kopalni uranu w Sudetach, hojnie finansowanej przez Rosjan, opowiada wybitny znawca tematu dr hab. Robert Klementowski, prof. UWr, autor książki W cieniu sudeckiego uranu. Do 1953 roku warunki pracy w kopalni w Kowarach były koszmarne, w sztolniach bez…

Streszczenie Muzeum Historyczne w Lubinie podsumowuje 2020 rok jednym słowem: sukces! Mimo pandemii COVID-19 i kilkumiesięcznego zamknięcia wystawy i atrakcje muzeum odwiedziło 127 tysięcy osób. Opis odcinka Rok 2020 mimo trudności spowodowanych pandemią okazał się wyjątkowo udany. Plenerowe atrakcje w Parku Leśnym jak: trzydniowa Noc Muzeów, 100. rocznica obrony Europy przed komunizmem, Europejskie Dni Dziedzictwa czy Lubiński Zlot Zabytkowych Pojazdów przyciągnęły tysiące ludzi. Średnio 12 700 osób miesięcznie odwiedzało park linowy i zwiedzało wystawy plenerowe o bitwie o Anglię, Wielkiej Wojnie czy okupacji sowieckiej w Polsce. Największym wydarzeniem roku 2020 w Parku Leśnym bez wątpienia była inscenizacja Bitwy Warszawskiej. Bezpieczny i pełen atrakcji w dodatku dostępny bezpłatnie park linowy, a także krokodyl, interaktywna piaskownica i balance park przyciągały do Parku Leśnego rodziny z Dolnego Śląska i całej Polski. W grodzie słowiańskim można było pograć w zabawy z czasów Bolesława Chrobrego.…

Streszczenie Żadnego Cudu nad Wisłą nie było. Był polski fenomen, a potem fałszowanie dokumentów. Bitwa Warszawska uratowała Europę przed komunizmem. Historycy Daniel Koreś i Marek Zawadka tłumaczą, dlaczego jest to historia wciąż mało znana. Opis odcinka Rok 1918 to początek odzyskiwania wolności, którą Polacy musieli wywalczyć. Teoretycznie w 1920 roku nie mieli żadnych szans, a jednak wygrali z potężną bolszewicką Rosją. Zwycięstwo to efekt planowania i przemyślanych działań według myśli Naczelnego Wodza, potrafiącego wykorzystać wojsko zlepione ze strzępków pozaborczych formacji, nowoczesny sprzęt, jak czołgi Renault FT17 i pomoc… kobiet. Bitwa Warszawska to zapomniany w Polsce mit założycielski i zmarnowana okazja do promocji Polski w Europie i na świecie. Występują: dr Marek Zawadka, historyk, dyrektor Muzeum Historycznego w Lubinie, dr Daniel Koreś, historyk, Instytut Pamięci Narodowej we Wrocławiu, Krzysztof Zbrożyna, rekonstruktor, Grupa Rekonstrukcji Historycznej Bellum, Tomisław Kalembka, Fundacja…

Streszczenie Warownia książąt piastowskich. Potem protestancki zbór. Po II wojnie światowej opuszczony obiekt, w którym szabrownicy nie oszczędzili nawet szczątków spoczywających w kryptach. Czy Niemcy schowali w Jędrzychowie cenny skarb? Opis odcinka Dolny Śląsk to zamkowe zagłębie. Znajduje się tutaj wiele cennych obiektów tego typu, ponad 400. Niestety, część z nich popada w ruinę. Jedną z budowli, które mają szalenie ciekawą historię i właśnie są poddawane renowacji, jest zamek w Jędrzychowie koło Polkowic. Dawna warownia, a potem protestancki zbór kryje w sobie wiele tajemnic. Przez lala niszczejący zabytek był rozkradany i dewastowany. Obecnie przejęło go Stowarzyszenie „Rodowody”, które postanowiło uratować zamek i dać mu nowe życie. Trwa renowacja obiektu, który będzie pełnił m.in. rolę sali koncertowej i galerii sztuki lokalnego rękodzieła. Remont to duże wyzwanie, ponieważ nie wiadomo, co skrywają podziemia zamku, czy budowla, której mury przetrwały od przełomu XII i XIII wieku, stoi na stabilnym…

Streszczenie O tej zbrodni ludobójstwa świat miał się nie dowiedzieć. Zbrodnię katyńską poprzedzały zaginięcia podoficerów Korpusu Obrony Pogranicza. Represje wobec polskich oficerów zaczęły się już we wrześniu 1939 roku. Opis odcinka W tym roku minęło 80 lat od jednej z najstraszliwszych zbrodni w dziejach ludzkości. Sowieci podstępnie zwabili, uwięzili, a następnie bestialsko rozstrzelali ponad 22 tysiące Polaków. Pogrzebali ich ciała w masowych grobach w lasach pewni, że świat nigdy się nie dowie o tym, co zrobili. Tak się nie stało. Prawda wyszła na jaw już trzy lata później, choć pozostało jeszcze wiele niewiadomych. Serię mordów w Katyniu, Twerze, Miednoje, Charkowie nazywanych zbrodnią katyńską poprzedziło podburzanie Ukraińców i Białorusinów do nienawiści wobec Polaków. Jak przebiegała inwigilacja uwięzionych polskich oficerów, by wyłuskać tych, którzy mogliby budować komunistyczną Polskę. W sumie z ponad 15 tysięcy uwięzionych oficerów przeżyło 395 osób, które Sowieci uznali za przydatne dla ZSRR.…

Streszczenie Zwężone koryto Odry, rzeka nie może swobodnie przeprowadzić większego wezbrania. Transport na Odrze ogranicza się tylko do ładunków wielkogabarytowych, chociaż polskie stocznie nadodrzańskie budują świetne statki, tyle że dla Niemców i Holendrów. Opis odcinka Druga co do wielkości rzeka w Polsce jeszcze kilkanaście lat temu była wykorzystywana jako droga transportowa dla przemysłu. Dziś w tym celu wykorzystywana okazjonalnie, mimo że polskie stocznie nadodrzańskie nadal produkują statki. Te jednak trafiają do armatorów w Niemczech czy Holandii. Wzbierająca co jakiś czas woda budzi obawy mieszkańców nadodrzańskich miast, miasteczek i wsi. Niestety, oczekiwane przez nich inwestycje i plany budowy zbiorników zalewowych są blokowane przez organizacje ekologiczne. Ci sami ekolodzy doprowadzili do objęcia programem Natura 2000 już istniejących zbiorników, tym samym potwierdzając, że zbiorniki te są cennym siedliskiem fauny i flory. Tymczasem żegluga śródlądowa to najbardziej ekologiczny rodzaj…

Streszczenie Pory roku wyznaczały rytm życia Słowian. Dawny Lubin zamieszkiwało plamię Dziadoszan. Zakorzeniony kult wielobóstwa długo łączył się z nowym chrześcijaństwem. Zafascynowany sagą o Wiedźminie jubiler z Lubina zakłada zespół, który staje się światową gwiazdą, a niemiecki senior rodu Schuttenbachów daje mu oficjalną zgodę na używanie swojego nazwiska. Opis odcinka Co łączy lubinian XXI wieku i ludzi żyjących na tych ziemiach cztery tysiące lat temu? Na ten czas datuje się pierwsze osady na Ziemi Lubińskiej. W osadzie słowiańskiej żyło kilka rodów, które tworzyły spójną społeczność. Jak wyglądało życie w słowiańskim grodzie? Jak wyglądali słowiańscy wojowie, czym zajmowali się ówcześni rzemieślnicy: kowal, skórnik, bartnik, wikliniarze? Muzykę do popularnej na całym świecie gry Wieźmin stworzyli zafascynowani historią Słowian lubonianie. Historia, etnomuzykologia i folk to inspiracje dla słowiańskiego zespołu Persival Schuttenbach, który podbił serca fanów na całym świecie. Europejskich Dni…

Streszczenie Bitwa o Anglię – Niemcy mogli wygrać tę bitwę, gdyby nie pochopna zmiana planu. Zasługa podwójnych agentów? O asach lotnictwa z Polski jako mitycznych superheroes mówią historycy Marek Zawadka i Daniel Koreś. Opis odcinka Lubińska wystawa Bitwy o Anglię to oddanie hołdu bohaterom, ale też leczenie kompleksów. O polskich lotnikach walczących w bitwie o Anglię, o żołnierzach drugiego korpusu wyzwalających włoskie miasta, pod Fa;ais, pod Tobrukiem, pod Monte Cassino i o przywracaniu pamięci o polskich bohaterach II wojny światowej mówią znawcy i pasjonaci historii Daniel Koreś i Marek Zawadka. Europejskie Dni Dziedzictwa w Lubinie to nie tylko bitwa o Anglię, ale także pokazy rekonstrukcyjne Kawalerii Polskiej – 13. Pułku Ułanów Wileńskich, a także wojsk australijskich, austro-węgierskich, rosyjskich walczących w Wielkiej Wojnie. Inscenizacja walk w okopach przyciągnęła do lubińskiego Parku Leśnego tłumy w dniach 12–13 września 2020 roku. Występują: dr Marek Zawadka, historyk, dyrektor Muzeum…

Streszczenie Jest godzina 4.40, 17 września 1939, wojska sowieckie wkraczają do Polski. Granic bronią żołnierze, cywile i dzieci. Czerwonoarmiści nie maja litości, w Grodnie przywiązują 13-latka do czołgu, by powstrzymać obrońców miasta. Do niewoli na Sybir i do Kazachstanu trafia blisko milion cywili i 250 tysięcy żołnierzy. Zaczyna się okupacja Polski, trwająca ponad 50 lat. Opis odcinka Zbrojna agresja ZSSR na Polskę stała się faktem nad ranem 17 września 1939 roku. Wschodnią granicę chronił jedynie zawarty dekadę wcześniej pakt o nieagresji i nieliczni pogranicznicy. Większość polskiego wojska walczyła na zachodzie kraju z Niemcami. Symbolem walki z najeźdźczą Armią Czerwoną jest obrona Grodna, którego bronili pogranicznicy, policjanci, harcerze i gimnazjaliści. Największe starty w czołgach Sowieci ponieśli w... maleńkiej wiosce Kodziowce, gdzie polscy ułani i cywile przy pomocy… lamp naftowych i butelek zniszczyli ponad 20 radzieckich wozów bojowych. Zaczęła się eksterminacja polskiej inteligencji,…